12. Мамлекеттик-жекемендик өнөктөштүк

12.1. Мамлекеттик-жеке өнөктөштүктү жөнгө салуунун каралышы

Мамлекеттик-жеке өнөктөштүк

Мамлекеттик-жеке өнөктөштүк (МЖӨ) – бул мамлекеттик (мамлекеттик өнөктөш) жана инвестордун (жеке өнөктөш) узак мөөнөттүү, өз ара пайдалуу кызматташуусунун форматы болуп, инфраструктуралык объекттерди жана/же инфраструктуралык кызматтарды түзүү жана/же модернизациялоо, эксплуатациялоо жана тейлөө боюнча долбоорлорду иштеп чыгуу жана жүзөгө ашыруу максатында жүргүзүлөт. Мисалы, мектептерди, оорукана, жолдорду (автомобиль жана темир жолдор), бала бакчаларды куруу, медициналык кызматтарды көрсөтүү ж.б. болушу мүмкүн.

Мажбурлоочу шарт катары бизнестин долбоорду өз каражаттары же тартылган каражаттар аркылуу каржылоого катышуусу жана жоопкерчилик менен тобокелдиктерди мамлекет менен бөлүшүү каралат. Натыйжада, мамлекет жеке инвестициялардын эсебинен инфраструктураны өнүктүрүүнү ылдамдатууга мүмкүнчүлүк алат, ал эми жеке өнөктөш объектти кийинки эксплуатациядан пайда табууга мүмкүнчүлүк алат.

Кыргыз Республикасы МЖӨ механизмдери аркылуу жеке инвестицияларды активдүү тартууда жана МЖӨнү инфраструктураны өнүктүрүүнүн негизги куралдарынын бири катары карайт.

КР мыйзамдары чет элдик инвесторлордун МЖӨ долбоорлорунда катышуусуна чектөө койбойт. Чет элдик инвесторлор жергиликтүү компаниялар менен бирдей шартта конкурсларга катыша алышат жана Кыргыз Республикасынын аймагында долбоордук компанияларды түзө алышат.

ЖЕКЕ ӨНӨКТӨШТҮК

Инвесторлор үчүн негизги артыкчылыктар:

• чет элдик инвесторлордун МЖӨ долбоорлорунда катышуу мүмкүнчүлүгү;

• долбоордук компанияны (SPV) түзүү мүмкүнчүлүгү;

• МЖӨ боюнча келишимдердин узак мөөнөттүү мүнөзү;

• объектти эксплуатациялоодон киреше алуу мүмкүнчүлүгү;

• мамлекеттик жана жеке өнөктөштөрдүн ортосунда тобокелдиктердин бөлүштүрүлүшү;

• инвестордун өз алдынча МЖӨ долбоорун демилгелөө мүмкүнчүлүгү. Инвестор мамлекеттик өнөктөшкө МЖӨ долбоорун өз алдынча сунуштап, анын кароосу жана жүзөгө ашырылышы боюнча кийинки процедураларга катышууга укуктуу.

ГЧП долбоорун ишке ашыруунун этаптары:

ГЧП долбоорун демилгелөө

ГЧП долбоорун даярдоо

Жеке өнөктөш тандоо боюнча конкурс өткөрүү

ГЧП боюнча келишим түзүү жана аны ишке ашыруу

Жеке өнөктөш тандоо тартиби, башкача айтканда жеке өнөктөш кандай жол менен тандалат, ГЧП долбооруна жеке өнөктөш тарабынан пландалган инвестициялардын суммасына жараша болот.

Ири инфраструктуралык долбоорлор үчүн катышуучулардын алдын ала квалификациялык тандоосун жана андан кийинки конкурс жеңүүчүсүн тандоону камтыган эки баскычтуу конкурс колдонулат. Кичине масштабдагы долбоорлор үчүн жеңилдетилген тандоо процедурасы колдонулат.

Эгер инвестициялардын суммасы 1 млрд. сомдон ашса, ГЧП долбоору түз сүйлөшүүлөр аркылуу (конкурссуз) ыйгарылышы мүмкүн, мыйзамдарда белгиленген түз сүйлөшүүлөрдү өткөрүү негиздерине жооп берген шартта. Кыргыз Республикасында саламаттык сактоо, билим берүү, айыл чарба, инфраструктура жана турак-жай-коммуналдык чарба тармактарында бир катар ГЧП долбоорлору ишке ашырылган, бул ГЧП механизмдеринин практикалык колдонулушуна жана мамлекеттин жеке инвестицияларды тартууга кызыгуусуна күбө.

Жеке өнөктөш тандоо тартиби

< 100 млн. сом

Бир баскычтуу ыкма

Эки баскычтуу ыкма

Түз сүйлөшүүлөр

Конкурс сунуштарын тандоо

квалификациялык

критерийлер боюнча

критериям

I: Квалификациялык тандоо

II: Жеңүүчүнү тандоо

> 1 млрд. сом

≥ 100 млн. сом