Колдонмонун бөлүмдөрү
Бул бетте
Бул бетте
Интеллектуалдык менчик объекттерин, коргоо формасын жана укуктарды коргоо жолдорун аныктаңыз.
- 01Акыл эмгек менчигинин объектилери
- 02Индивидуалдаштыруу каражаттары
- 03Интеллектуалдык менчик укуктарын коргоо механизмдери
PDF · 70 · 2026-09-11
Веб-версиядан жеке маалыматтар (70-бет) жана жер казынасынын салыктары (72-бет) жөнүндө тиешеси жок кириш сөздөр алынды. Интеллектуалдык менчик боюнча таблицалар жана эрежелер сакталды. 15.3-бөлүм таблицанын мазмунуна жараша аталды. PDF ↗
15.1.Мыйзамдык база
Кыргыз Республикасынын акыл эмгек менчигин (мындан ары – АЭМ) коргоо улуттук мыйзамдар жана АЭМ тармагындагы эл аралык келишимдердин негизинде жүзөгө ашырылат, анын ичинде Париж жана Берн конвенциялары, Патенттик кызматташтык боюнча келишим (PCT), Мадрид жана Гаага системалары, ошондой эле Дүйнөлүк соода уюмунун (ДСУ) алкагындагы ТРИПС келишиминин стандарттары.
Кыргыз Республикасынын Жарандык кодекси 60; 2023-жылдын 23-мартындагы № 69 Патенттик мыйзам; Негизги нормативдик укуктук актылар Кыргыз Республикасынын 1998-жылдын 14-январындагы № 6 «Автордук укук жана ага байланыштуу укуктар жөнүндө» мыйзамы; Кыргыз Республикасынын 2023-жылдын 24-мартындагы № 70 «Товардык белгилер, тейлөө белгилери, географиялык көрсөткүчтөр жана товарлардын келип чыккан жерлеринин аталыштары жөнүндө» мыйзамы.
Кыргыз Республикасынын илим, жогорку билим берүү жана инновациялар министрлиги 69 60 Кыргыз Республикасынын Жарандык кодекси, I бөлүгү 1996-жылдын 8-майындагы № 15, II бөлүгү 1998-жылдын 5-январындагы № 1.
- Негизги нормативдик укуктук актылар
- Кыргыз Республикасынын Жарандык кодекси 60; 2023-жылдын 23-мартындагы № 69 Патенттик мыйзам; Кыргыз Республикасынын 1998-жылдын 14-январындагы № 6 «Автордук укук жана ага байланыштуу укуктар жөнүндө» мыйзамы; Кыргыз Республикасынын 2023-жылдын 24-мартындагы № 70 «Товардык белгилер, тейлөө белгилери, географиялык көрсөткүчтөр жана товарлардын келип чыккан жерлеринин аталыштары жөнүндө» мыйзамы.
- Ыйгарым укуктуу орган
- Кыргыз Республикасынын илим, жогорку билим берүү жана инновациялар министрлиги
15.2.Акыл эмгек менчигинин объектилери
- ойлоп табуулар;
- фирмалык аталыштар;
- пайдалуу моделдер;
- интегралдык микросхемалардын топологиялары;
- өнөр жай үлгүлөрү;
- селекциялык жетишкендиктер;
- товардык белгилер жана тейлөө белгилери;
- коммерциялык сыр (ноу-хау);
- географиялык көрсөткүчтөр жана товарлардын келип чыккан жерлеринин аталыштары (ТКЖ);
- эмгектер, программалык камсыздоо, маалымат базалары.
15.3.Ойлоп табуулар · Пайдубал моделдер · Өндүрүш үлгүлөрү
| Ойлоп табуулар | Пайдубал моделдер | Өндүрүш үлгүлөрү | |
|---|---|---|---|
| Коргоого ылайыктуулук критерийлери | Ойлоп табууларжаңычылык, ойлоп табуучулук деңгээли, өнөр жайлык колдонулушу; | Пайдубал моделдержаңычылык жана өнөр жайлык колдонулушу; | Өндүрүш үлгүлөрүжаңычылык жана оригиналдуулук; |
| Патенттин мөөнөтү | Ойлоп табууларарыз берилген күндөн тартып 20 жыл; | Пайдубал моделдерарыз берилген күндөн тартып 10 жыл; | Өндүрүш үлгүлөрүарыз берилген күндөн тартып 5 жыл; |
| Мөөнөттү узартуу | Ойлоп табуулар / Пайдубал моделдержокко чыгарылат. | Өндүрүш үлгүлөрүар 5 жылда, бирок жалпысы 25 жылдан ашпайт. | |
15.4.Индивидуалдаштыруу каражаттары
Товардык белгилер жана тейлөө белгилери:
- укуктук коргоо улуттук же эл аралык каттоо негизинде берилет;
- ооз сөздүк, сүрөттүк, көлөмдүү жана айкалышкан белгилерге уруксат берилет;
- укук ээси товардык белгини колдонууга, колдонууга тыюу салууга жана товардык белгини пайдаланууга (өтүрүү, лицензиялоо, кепилдик) тиешелүү келишимдерди милдеттүү түрдө каттоо менен укуктуу;
- күбөлүктүн мөөнөтү: арыз берилген күндөн тартып 10 жыл, узартууга мүмкүнчүлүк менен.
Географиялык көрсөткүчтөр (ГК) жана НМПТ:
- укуктук коргоо гана белгиленген тартипте (улуттук же эл аралык) каттоо негизинде пайда болот;
- ГК үчүн тиешелүү аймакта кеминде бир маанилүү өндүрүш баскычын жүргүзүү талап кылынат, НМПТ үчүн – бардык өндүрүш баскычтары;
- колдонуу укугу бир географиялык объектте жайгашкан бир нече өндүрүүчүлөргө товардын белгиленген мүнөздөмөлөрүн сактоо менен берилиши мүмкүн;
- күбөлүктүн мөөнөтү: арыз берилген күндөн тартып 10 жыл, узартууга мүмкүнчүлүк менен.
Фирмалык аталыштар:
- коргоо юридикалык жактын мамлекеттик каттоосунан тартып автоматтык түрдө пайда болот;
- ишмердүүлүк токтотулганга же аталыш өзгөртүлгөнгө чейин күчүндө болот.
15.5.Автордук укук жана туунду укуктар
| Автордук укуктун объектилери | Туунду укуктардын объектилери |
|---|---|
| илим, адабият жана искусство эмгектери, программалык камсыздоо жана маалымат базалары; | Туунду укуктардын объектилерипостановкалар, аткаруулар, фонограммалар, эфир жана кабелдик берүү уюмдарынын берүүлөрү; |
| коргоо мөөнөтү: автордун өмүрү + 50 жыл; | Туунду укуктардын объектилерикоргоо мөөнөтү: биринчи колдонулгандан же жарыяланган күндөн тартып 50 жыл; |
| каттоо эркин. | Туунду укуктардын объектилерикаттоо эркин. |
15.6.Интеллектуалдык менчик укуктарын коргоо механизмдери
| Механизм | Тийиштүү орган | Негизги чаралар | Практикалык мааниси |
|---|---|---|---|
| Кедендик көзөмөл | Тийиштүү органкедендик органдар | Негизги чараларИС объектилерин кедендик реестрге киргизүү; товарларды чыгарууну токтотуу; | Практикалык маанисиконтрафакттык продукциянын импортунан коргоо |
| Соттук коргоо | Тийиштүү органжергиликтүү соттор, Жогорку сот | Негизги чараларИС объекттерин колдонууга тыюу салуу; чыгымдарды калыбына келтирүү жана компенсациялоо; товарларды конфискациялоо жана жок кылуу; | Практикалык маанисибузулган укуктарды калыбына келтирүүнүн негизги жолу. |
| Административдик жоопкерчилик | Тийиштүү органИС чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган | Негизги чараларадминистративдик айып пулдарды салуу; | Практикалык маанисисотко кайрылбастан мыйзам бузууларга оперативдүү жооп берүү. |
| Адилетсиз атаандаштык | Тийиштүү органантимонополдук орган | Негизги чараларадилетсиз атаандаштык боюнча арыздарды кароо; аткарууга милдеттүү буйруктарды чыгаруу; | Практикалык маанисиадилетсиз атаандаштык фактыларына жооп кайтаруу |
| Кылмыш жоопкерчилиги | Тийиштүү органтергөө органдары жана соттор | Негизги чараларкылмыш жоопкерчилигин кароо; айып пулдардан баштап эркинен ажыратууга чейинки санкциялар. | Практикалык маанисичоң жана өзгөчө чоң зыян келтирилген учурда колдонулат |
Суроолор калдыбы?
Улуттук инвестиция агенттигине кайрылыңыз — укуктук маселелер боюнча багыт алууга жардам беребиз.
Бул материалдар Улуттук инвестиция агенттиги жана Baker Tilly тарабынан даярдалган, маалымат берүү максатында гана сунушталат жана юридикалык кеңеш болуп саналбайт. Маалыматтар 2026-жылдын июнуна карата актуалдуу. Чечим кабыл алардан мурун колдонуудагы мыйзамдарды текшерип, УИАга кайрылыңыз.