Branża górnicza

10.1.Podstawa prawna

Przemysł wydobywczy jest jednym z kluczowych sektorów gospodarki Republiki Kirgiskiej i odgrywa istotną rolę w kształtowaniu dochodów z eksportu, wpływów budżetowych oraz rozwoju regionalnego. Kirgistan posiada znaczny potencjał surowcowy, w tym złoża złota, srebra, węgla, antymonu, metali rzadkich i kolorowych, a także wód podziemnych i materiałów budowlanych.

Złoża Republiki Kirgiskiej są wyłączną własnością państwa i podlegają jego szczególnej ochronie. Wykorzystanie złóż jest dopuszczalne wyłącznie na podstawie praw przyznanych przez państwo w trybie określonym ustawą.

Kluczowe akty normatywno-prawne

Ustawa KR „O złożach” z dnia 19 maja 2018 r. nr 49 (dalej – Ustawa o złożach)

Organ uprawniony

Ministerstwo Zasobów Naturalnych, Ekologii i Nadzoru Technicznego Republiki Kirgiskiej

10.2.Rodzaje i formy korzystania ze złóż

Złoża są udostępniane do korzystania w następujących celach:

• badania geologiczne (poszukiwania i rozpoznanie);
• eksploatacja złóż surowców mineralnych, w tym pobór i wykorzystanie wód podziemnych;
• budowa i eksploatacja obiektów podziemnych niezwiązanych z wydobyciem surowców mineralnych;
• inne specjalne rodzaje korzystania ze złóż przewidziane ustawą.

Prawo do korzystania ze złóż powstaje na podstawie:

• licencji;
• umowy koncesyjnej;
• umowy o podziale produkcji;
• rejestracji państwowej.

10.3.Przyznawanie praw do korzystania ze złóż

W zależności od kategorii działki surowcowej i jej znaczenia prawo do korzystania z zasobów mineralnych przyznawane jest w jeden z następujących sposobów:

Konkurs

dla działek surowcowych o znaczeniu ogólnokrajowym;

Aukcja

dla działek surowcowych wpisanych do rejestru obiektów aukcyjnych;

Zasada „pierwszego złożonego wniosku”

Dla działek surowcowych, które nie są przedmiotem aukcji ani konkursu, lub dla działek niezwiązanych z badaniem i eksploatacją złóż;

Na podstawie decyzji Rady Ministrów KR

W odniesieniu do przedsiębiorstw państwowych oraz podmiotów gospodarczych z udziałem państwa nie mniejszym niż 2/3.

10.4.Licencjonowanie korzystania z zasobów mineralnych

Wszystkie rodzaje korzystania z zasobów mineralnych podlegają licencjonowaniu, z wyjątkiem przypadków przewidzianych ustawodawstwem. Licencjonowanie odbywa się zgodnie z Regulaminem dotyczącym trybu licencjonowania korzystania z zasobów mineralnych, zatwierdzonym uchwałą Rządu Republiki Kirgiskiej z dnia 29 listopada 2018 r. nr 561.

Licencjonowanie ma charakter etapowy i obejmuje licencje na:

• prace geologiczno-poszukiwawcze;
• prace geologiczno-rozpoznawcze;
• eksploatację złóż kopalin.

Każdy kolejny etap jest przyznawany obowiązującemu licencjobiorcy pod warunkiem należytego wykonania warunków licencji, przedstawienia sprawozdawczości oraz uwzględnienia zasobów kopalin w państwowym bilansie.

10.5.Inwestorzy zagraniczni

Zagraniczne osoby prawne mają prawo do uzyskania praw do korzystania z zasobów mineralnych na równi z krajowymi przedsiębiorstwami. Jednocześnie inwestor zagraniczny, który uzyskał prawo do korzystania z zasobów mineralnych, jest zobowiązany do utworzenia spółki zależnej w Republice Kirgiskiej w celu uzyskania licencji oraz do przedstawienia informacji o beneficjentach rzeczywistych.

10.6.Udział państwa

w sektorze górniczym

Dla szeregu projektów w sektorze eksploatacji surowców naturalnych prawo przewiduje obowiązkowy udział państwa.

Przy eksploatacji dużych i średnich złóż złota i srebra przewidziano obowiązkowy udział państwa w wysokości nie mniejszej niż 30% udziałów. 49

Przedsiębiorstwa państwowe oraz podmioty gospodarcze z 2/3 udziałem państwa mają prawo realizować projekty eksploatacji surowców naturalnych wspólnie z inwestorami na podstawie umów spółki cywilnej lub poprzez tworzenie spółek joint venture lub spółek zależnych. Minimalny udział państwa w takich projektach zależy od rodzaju surowców i wynosi co najmniej 30%-40%.50

10.7.Zobowiązania społeczne oraz

współpraca z regionami

Dla obiektów surowcowych o znaczeniu ogólnokrajowym prawo przewiduje zawarcie pakietu społecznego – porozumienia między użytkownikiem surowców a lokalnymi organami władzy, mającego na celu społeczno-ekonomiczny rozwój regionu.51 Pakiety społeczne oraz raporty z ich realizacji podlegają publicznemu udostępnieniu.

Ustawa o surowcach, ust. 4-1 art. 19. Regulamin warunków prowadzenia przez przedsiębiorstwa państwowe i podmioty gospodarcze posiadające co najmniej dwie trzecie udziałów państwa w kapitale zakładowym wspólnej działalności z inwestorami w zakresie realizacji przyznanych praw do korzystania z surowców (zatwierdzony uchwałą Rady Ministrów KR z dnia 23 sierpnia 2022 r. nr 472). Dla pozostałych obiektów surowcowych zawarcie pakietu społecznego jest dobrowolne.

10.8.Podatki i obowiązkowe opłaty za korzystanie z surowców

W odniesieniu do korzystania z surowców stosuje się następujące specjalne podatki i obowiązkowe opłaty:

Ponadto podlegają opłacie inne obowiązujące podatki, opłaty i należności przewidziane przepisami prawa.

Odpisy na rozwój, utrzymanie infrastruktury lokalnej oraz realizację działań celowych zgodnie z programami społeczno-ekonomicznego rozwoju terytoriów.