Kamu-özel ortaklığı

12.1.Kamu-özel ortaklık düzenlemesinin genel görünümü

Kamu-özel ortaklık (KÖO), devlet (kamu ortağı) ile yatırımcı (özel ortak) arasında uzun vadeli, karşılıklı fayda sağlayan işbirliği biçimidir ve altyapı tesislerinin oluşturulması ve/veya modernizasyonu, işletilmesi ve bakımı ile altyapı hizmetlerinin geliştirilmesi ve uygulanması projelerinin hazırlanması ve gerçekleştirilmesi amacı taşır. Örneğin, okul, hastane, karayolu ve demiryolu inşası, kreşlerin kurulması, sağlık hizmetlerinin sunulması vb. olabilir.

Projenin finansmanında iş dünyasının kendi kaynakları veya sağlanan fonlar aracılığıyla katılımı ve devletle sorumluluk ve risklerin paylaşılması zorunlu bir koşuldur. Sonuç olarak, devlet özel yatırımlar sayesinde altyapının gelişimini hızlandırma imkânı elde ederken, özel ortak ise tesisin sonraki işletmesinden kâr sağlama fırsatı bulur.

Kırgız Cumhuriyeti, KÖO mekanizmaları aracılığıyla özel yatırımları aktif olarak çekmekte ve KÖO’yu altyapı gelişiminin temel araçlarından biri olarak görmektedir.

Kırgız Cumhuriyeti mevzuatı, yabancı yatırımcıların KÖO projelerine katılımına herhangi bir kısıtlama getirmemektedir. Yabancı yatırımcılar, yerel şirketlerle eşit şartlarda ihalelere katılabilir ve Kırgız Cumhuriyeti topraklarında proje şirketleri kurabilirler.

Yatırımcılar için temel avantajlar:

• Yabancı yatırımcıların KÖO projelerine katılma imkânı;
• Proje şirketi (SPV) kurma imkânı;
• KÖO anlaşmalarının uzun vadeli niteliği;
• Tesisin işletmesinden gelir elde etme imkânı;
• Kamu ve özel ortaklar arasında risklerin paylaşılması;
• Yatırımcının KÖO projesini kendi inisiyatifiyle başlatma imkânı. Yatırımcı, KÖO projesini kamu ortağına teklif etme ve projenin incelenmesi ile uygulanması sürecine katılma hakkına sahiptir.

Temel yasa

Kırgız Cumhuriyeti 11 Ağustos 2021 tarihli ve 98 sayılı "Kamu-Özel Ortaklık Hakkında" Kanunu (bundan sonra – KÖO Kanunu)

Yetkili kurum

Kırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı nezdindeki Ulusal Yatırım Ajansı

KÖO proje koordinasyon kurumu

Kırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı nezdindeki Ulusal Yatırım Ajansı bünyesindeki KÖO Merkezi, KÖO projelerinin hazırlanması ve uygulanmasında metodolojik ve danışmanlık desteği sağlar

Kamu-Özel Ortaklığı (KÖO) Projesi Uygulama Aşamaları:

1. KÖO Projesinin Başlatılması
2. KÖO Projesinin Hazırlanması
3. Özel Ortağın Seçimi İçin Yarışma Düzenlenmesi
4. KÖO Anlaşmasının İmzalanması ve Uygulanması

Özel ortağın seçilme usulü, yani özel ortağın KÖO projesine yapması planlanan yatırım tutarına bağlıdır.

Büyük altyapı projeleri için, katılımcıların ön yeterlilik elemesinin yapıldığı ve ardından yarışma kazananının seçildiği iki aşamalı bir yarışma uygulanır. Daha küçük ölçekli projeler için basitleştirilmiş seçim prosedürü uygulanır.

Yatırım tutarı 1 milyar somdan fazla ise, KÖO projesi doğrudan müzakereler yoluyla (yani yarışma olmadan) verilebilir; bu, mevzuatta öngörülen doğrudan müzakerelerin yapılma şartlarına uygunluk koşuluyla mümkündür. Kırgız Cumhuriyeti'nde sağlık, eğitim, tarım, altyapı ve konut-komünal hizmetler alanlarında birçok KÖO projesi hayata geçirilmiş olup, bu durum KÖO mekanizmasının pratik uygulanabilirliğini ve devletin özel yatırımları çekme konusundaki ilgisini göstermektedir.