| БИЗНЕС-КОМПАС | Маълумоти ҳуқуқӣ оид ба Қирғизистон 15. МОЛИКИЯТИ ЗАҲИРӢ 15.1. Заминаи ҳуқуқӣ Ҳифзи моликияти зеҳнӣ (минбаъд – МЗ) дар Ҷумҳурии Қирғизистон бар асоси қонунгузории миллӣ ва созишномаҳои байналмилалӣ дар соҳаи МЗ, аз ҷумла Конвенсияҳои Париж ва Берн, Созишномаи ҳамкории патентӣ (PCT), системаҳои Мадрид ва Гаага, инчунин стандартҳои Созишномаи ТРИПС дар доираи ҶТМ амалӣ мешавад. Кодекси граждании Ҷумҳурии Қирғизистон 60; Қонуни патентӣ аз 23 марти соли 2023 № 69; Қонунҳои асосии танзимкунанда Қонуни ҶҚ «Дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои марбут» аз 14 январи соли 1998 № 6; Қонуни ҶҚ «Дар бораи тамғаҳои молӣ, тамғаҳои хизматрасонӣ, нишондиҳандаҳои ҷуғрофӣ ва номҳои ҷойҳои пайдоиши молҳо» аз 24 марти соли 2023 № 70. Вазорати илм, маорифи олии ва инноватсияи Ҷумҳурии Қирғизистон 69 60 Кодекси граждании Ҷумҳурии Қирғизистон, қисми I аз 8 майи соли 1996 № 15, қисми II аз 5 январи соли 1998 № 1. | |||
|---|---|---|---|---|
| БИЗНЕС-КОМПАС | Маълумоти ҳуқуқӣ оид ба Қирғизистон | |||
| 15. МОЛИКИЯТИ ЗАҲИРӢ 15.1. Заминаи ҳуқуқӣ Ҳифзи моликияти зеҳнӣ (минбаъд – МЗ) дар Ҷумҳурии Қирғизистон бар асоси қонунгузории миллӣ ва созишномаҳои байналмилалӣ дар соҳаи МЗ, аз ҷумла Конвенсияҳои Париж ва Берн, Созишномаи ҳамкории патентӣ (PCT), системаҳои Мадрид ва Гаага, инчунин стандартҳои Созишномаи ТРИПС дар доираи ҶТМ амалӣ мешавад. Кодекси граждании Ҷумҳурии Қирғизистон 60; Қонуни патентӣ аз 23 марти соли 2023 № 69; Қонунҳои асосии танзимкунанда Қонуни ҶҚ «Дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои марбут» аз 14 январи соли 1998 № 6; Қонуни ҶҚ «Дар бораи тамғаҳои молӣ, тамғаҳои хизматрасонӣ, нишондиҳандаҳои ҷуғрофӣ ва номҳои ҷойҳои пайдоиши молҳо» аз 24 марти соли 2023 № 70. Вазорати илм, маорифи олии ва инноватсияи Ҷумҳурии Қирғизистон 69 60 Кодекси граждании Ҷумҳурии Қирғизистон, қисми I аз 8 майи соли 1996 № 15, қисми II аз 5 январи соли 1998 № 1. |
| Қонунҳои асосии танзимкунанда | Кодекси граждании Ҷумҳурии Қирғизистон 60; Қонуни патентӣ аз 23 марти соли 2023 № 69; Қонуни ҶҚ «Дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои марбут» аз 14 январи соли 1998 № 6; Қонуни ҶҚ «Дар бораи тамғаҳои молӣ, тамғаҳои хизматрасонӣ, нишондиҳандаҳои ҷуғрофӣ ва номҳои ҷойҳои пайдоиши молҳо» аз 24 марти соли 2023 № 70. |
|---|---|
| Низоми ваколатдор | Вазорати илм, маорифи олии ва инноватсияи Ҷумҳурии Қирғизистон |
15.2. Объектҳои моликияти зеҳнӣ
Ҳифзи ҳуқуқӣ ба объектҳои асосии МЗ дода мешавад: Кодекси рақамӣ рӯйхати пурраи асосҳои қонунӣ барои коркарди маълумоти шахсиро муқаррар мекунад.
15.3. Воситаҳои инфиродӣкунӣ
Ҳимояи ҳуқуқӣ ба объектҳои асосии моликияти зеҳнӣ дода мешавад: Кодекси рақамӣ рӯйхати пурраи асосҳои қонунии коркарди маълумоти шахсиро муқаррар мекунад.
| Ихтироот | Намунаҳои муфид | Намунаҳои саноатӣ | |
|---|---|---|---|
| Меъёрҳои қобилияти ҳимояшавӣ | навоварӣ, сатҳи ихтирооткорӣ, татбиқи саноатӣ; | навоварӣ ва татбиқи саноатӣ; | навоварӣ ва аслӣ; |
| Мӯҳлати амалкунӣ патент | 20 сол аз рӯзи пешниҳоди дархост; | 10 сол аз рӯзи пешниҳоди дархост; | 5 сол аз рӯзи пешниҳоди дархост; |
| Дароз кардани мӯҳлати амалкунӣ | манъ аст. | манъ аст. | ҳар 5 сол, вале на бештар аз 25 сол дар маҷмӯъ. |
• ихтироот;
• номҳои тиҷоратӣ;
• моделҳои муфид;
• топологияҳои микросхемаҳои интегралӣ;
• намунаҳои саноатӣ;
• дастовардҳои селексионӣ;
• тамғаҳои молӣ ва тамғаҳои хизматрасонӣ;
• сирри тиҷоратӣ (ноу-хау);
• нишондиҳандаҳои ҷуғрофӣ ва номҳои манбаи пайдоиши молҳо (НМПТ);
• асарҳо, нармафзор, базаҳои додаҳо.
15.4. Воситаҳои инфиродӣкунӣ
15.5. Ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои марбут
| Объектҳои ҳуқуқи муаллиф | Объектҳои ҳуқуқҳои марбут |
|---|---|
| асарҳои илм, адабиёт ва санъат, нармафзор ва базаҳои додаҳо; | намояндагиҳо, иҷроҳо, фонограммҳо, пахши ташкилотҳои эфирӣ ва кабелӣ; |
| муҳлати ҳифз: умри муаллиф + 50 сол; | муҳлати ҳифз: 50 сол аз лаҳзаи истифодаи аввал ё нашр; |
| рақамгирӣ ихтиёрӣ аст. | рақамгирӣ ихтиёрӣ аст. |
Тамғаҳои молӣ ва тамғаҳои хизматрасонӣ:
• ҳифзи ҳуқуқӣ дар асоси бақайдгирии миллӣ ё байналмилалӣ дода мешавад;
• иҷозат дода мешавад, ки нишонаҳои калимавӣ, тасвирӣ, ҳаҷмӣ ва омехта истифода шаванд;
• соҳибмуаллиф ҳуқуқ дорад, ки бо тамғаи молӣ истифода барад, истифодаи онро манъ кунад ва бо он муомила кунад (фурӯш, иҷозатнома, гарав) бо зарурати сабти шартномаҳои дахлдор;
• муҳлати амалкунӣ шаҳодатнома: 10 сол аз рӯзи пешниҳоди дархост бо имкони тамдид.
Ишораҳои ҷуғрофӣ (ИҶ) ва НМПТ:
• ҳифзи ҳуқуқӣ танҳо бо сабти расмӣ дар тартиби муқарраргардида (миллӣ ё байналмилалӣ) ба амал меояд;
• барои ИҶ зарур аст, ки ҳадди ақал як марҳилаи муҳими истеҳсолот дар ҳудуди дахлдор амалӣ шавад, барои НМПТ – ҳамаи марҳилаҳои истеҳсолот;
• ҳуқуқи истифода метавонад ба чанд истеҳсолкунанда, ки дар як объектҳои ҷуғрофӣ қарор доранд, дода шавад, бо риояи хусусиятҳои муқарраршудаи мол;
• муҳлати амалкунӣ шаҳодатнома: 10 сол аз рӯзи пешниҳоди дархост бо имкони тамдид.
Номҳои тиҷоратӣ:
• ҳифз ба таври худкор аз лаҳзаи сабти давлатӣ дар бораи шахси ҳуқуқӣ ба амал меояд;
• амал мекунад то қатъ шудани фаъолият ё тағйири ном.
15.6. Механизмҳои ҳифзи ҳуқуқҳои моликияти зеҳнӣ
Дар робита ба истифодаи зеризаминӣ андозҳо ва пардохтҳои ҳатмии махсус татбиқ мешаванд:
| Механизм | Органи ваколатдор | Чораҳои калидӣ | Маънои амалӣ |
|---|---|---|---|
| Назорати гумрукӣ | органҳои гумрук | шомил кардани объектҳои МЗ ба реестри гумрукӣ; муваққатан боздоштани баровардани молҳо; | ҳимоя аз воридоти маҳсулоти қалбакӣ |
| Ҳимояи судӣ | судҳои маҳаллӣ, Суди Олии Ҷумҳурии Қирғизистон | манъи истифодаи объектҳои моликияти зеҳнӣ; ҷуброн кардани зарар ва компенсация; мусодира ва нобудсозии молҳо; | усули асосии барқарорсозии ҳуқуқҳои нақзшуда. |
| Ҷавобгарии маъмурӣ | органи ваколатдор дар соҳаи моликияти зеҳнӣ | муҳокимаи ҷаримаҳои маъмурӣ; | ҷавобгӯӣ ба нақзи қонун бидуни муроҷиат ба суд. |
| Рақобати ношаффоф | органи зиддимонополӣ | баррасии аризаҳо оид ба рақобати ношаффоф; содир кардани дастурҳои ҳатмӣ барои иҷро; | ҷавобгӯӣ дар ҳолатҳои рақобати ношаффоф |
| Ҷавобгарии ҷиноятӣ | органҳои тафтишотӣ ва судҳо | додгоҳӣ; ҷазоҳо аз ҷаримаҳо то маҳрумият аз озодӣ. | барои зарари калон ва махсусан калон татбиқ мешавад |
Савол доред?
Саволро ба Агентии Миллии Сармоягузорӣ диҳед — дар масъалаҳои ҳуқуқӣ кӯмак мекунем.
Маводҳо аз ҷониби Агентии Миллии Сармоягузорӣ бо ҳамкории Baker Tilly омода шудаанд, хусусияти иттилоотӣ доранд ва машварати ҳуқуқӣ нестанд. Маълумотҳо то июни 2026 дурустанд. Пеш аз қабули қарорҳо бо НПА-и амалкунанда мувофиқат кунед ва бо НАИ машварат кунед.