МАЪЛУМОТҲО
14.1. Заминаи ҳуқуқӣ
| Қонуни калидӣ | Кодекси рақамии Ҷумҳурии Қирғизистон аз 31 июли соли 2025 № 178 |
|---|---|
| Низоми ваколатдор | Хазинаи давлатии ҳифзи маълумоти шахсӣ назди Ҳукумати Ҷумҳурии Қирғизистон |
Кодекси рақамии ҶҚ як санади мукаммали меъёрӣ мебошад, ки муносибатҳоро дар муҳити рақамӣ танзим мекунад, аз ҷумла коркарди маълумоти шахсӣ, хизматрасониҳои рақамӣ, платформаҳои рақамӣ, экосистемаҳои рақамӣ ва мубодилаи маълумот дар сарҳади кишварҳо. Дар бахши ҳифзи маълумоти шахсӣ кодекс ҳуқуқҳои субъектҳои маълумот, вазифаҳои ташкилотҳое, ки коркарди маълумотро амалӣ мекунанд, инчунин талабот ба амният ва интиқоли сарҳадии маълумотро муқаррар мекунад.
Маълумоти шахсӣ маълумоти рақамиест, ки маълумоти хусусияти шахсиро дар бар мегирад. Ин ҳар гуна маълумотест, ки ба таври мустақим ё ғайримустақим шахсро муайян мекунад. Масалан, ном ва насаб, маълумоти биометрӣ, рақами идентификатсионӣ, вазъи оилавӣ, суроғаи почтаи электронӣ, рақами телефон, маълумоти бонкӣ, ҳолати саломатӣ, миллат.
Субъекти маълумоти шахсӣ шахси воқеӣ мебошад, ки маълумоти шахсӣ ба ӯ тааллуқ дорад. Ширкатҳое, ки маълумоти шахсии кормандон, муштариён ва дигар шахсони воқеиро ҷамъоварӣ ва истифода мебаранд, одатан соҳиби сабтҳои маълумоти шахсӣ мебошанд ва масъулияти асосӣ барои риояи талаботи қонунгузорӣ дар соҳаи ҳифзи маълумоти шахсӣ бар дӯш доранд.
Ин гуна ширкатҳо вазифадоранд маҷмӯи чораҳои ташкилӣ ва техникӣ амалӣ намоянд:
• татбиқи ҳифзи сохторӣ, яъне дар назар гирифтани манфиатҳои корбарон ва давраи ҳаёти маълумот аллакай дар марҳилаи тарҳрезии системаҳои рақамӣ;
• нигоҳ доштани ҳисоботи амалиётҳо бо сабтҳои шахсӣ мувофиқи тавсияҳои танзимгар;
• таъйин кардани масъули коркарди маълумоти шахсӣ барои ташкилотҳое, ки шумораи кормандонашон зиёда аз даҳ нафар аст;
• ташкил кардани омӯзиши кормандон оид ба қоидаҳои кор бо маълумот.
Кодекси рақамӣ рӯйхати пурраи асосҳои қонунӣ барои коркарди маълумоти шахсиро муқаррар мекунад. Коркард иҷозат дода мешавад, агар он барои ҳадди ақал яке аз мақсадҳои зерин зарур бошад:
иҷрои шартнома, ки тарафаш субъект мебошад, ё омодагӣ ба бастани он бо ташаббуси субъект
иҷрои вазифаҳои соҳиби сабтҳо, ки бо қонун ё санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ муқаррар шудаанд
ҳимояи манфиатҳои ҳаётан муҳимми субъект ё шахси дигар; иҷрои вазифаҳои ҷамъиятӣ ё манфиатҳои умумӣ (ҳимояи ҳаёти инсон, ҳадафҳои гуманитарӣ, экологӣ)
ифоиши манфиатҳои қонунӣ соҳиби сабтҳо ё шахси сеюм бо шарти он ки дар ин ҳолат ҳуқуқ ва озодиҳои субъект вайрон нашаванд
Дар ҳолати набудани асосҳои зикршуда коркарди маълумот танҳо бо розигии субъект имконпазир аст, ва он ҳам танҳо барои он мақсадҳое, ки розигӣ гирифта шудааст. Қонунгузорӣ талаботи қатъӣ ба розигӣ муқаррар мекунад. Он бояд ихтиёрӣ, мушаххас, бохабар ва боихтиёр бошад.
Шахсони дорои маълумоти шахсӣ ҳуқуқҳои ҳифзшаванда доранд, аз ҷумла:
• ҳуқуқ ба гирифтани маълумот дар бораи коркарди маълумот;
• ҳуқуқ ба дастрасӣ ба маълумоти шахсии худ;
• ҳуқуқ ба ислоҳ ва илова кардани маълумот;
• ҳуқуқ ба интиқоли маълумот;
• ҳуқуқ ба нест кардани маълумот;
• ҳуқуқ ба эътироз нисбат ба коркарди маълумот;
• ҳуқуқ ба маҳдуд кардани коркарди маълумот.
Кодекси рақамӣ инчунин интиқоли байнисарҳадии маълумоти шахсиро танзим мекунад. Интиқоли маълумот ба давлатҳои хориҷӣ бо риояи талаботи қонунгузории ҶК иҷозат дода мешавад, аз ҷумла бо доштани розигии субъекти маълумот, созишномаи байналмилалӣ ё дигар асосҳое, ки қонунгузорӣ пешбинӣ кардааст.
Савол доред?
Саволро ба Агентии Миллии Сармоягузорӣ диҳед — дар масъалаҳои ҳуқуқӣ кӯмак мекунем.
Маводҳо аз ҷониби Агентии Миллии Сармоягузорӣ бо ҳамкории Baker Tilly омода шудаанд, хусусияти иттилоотӣ доранд ва машварати ҳуқуқӣ нестанд. Маълумотҳо то июни 2026 дурустанд. Пеш аз қабули қарорҳо бо НПА-и амалкунанда мувофиқат кунед ва бо НАИ машварат кунед.