5.1. Заминаи ҳуқуқӣ
Ҷумҳурии Қирғизистон режими либералии танзими асъор ва ҳаракати озоди сармояҳоро риоя мекунад. Қирғизистон давлате мебошад, ки узви Моддаи VIII Созишномаи Фонди Байналмилалии Пул (ФБП) мебошад, ки маҳдудиятҳо оид ба пардохтҳои байналмилалии ҷорӣ ва интиқолҳоро пешбинӣ намекунад ва инчунин аз амалҳои дискриминатсионӣ дар соҳаи асъор даст мекашад.
Танзими асъор дар Ҷумҳурии Қирғизистон бо набудани маҳдудиятҳои ҷиддӣ дар харид ва истифодаи асъори хориҷӣ, анҷом додани ҳисоббаробаркуниҳои байналмилалӣ ва интиқоли даромад аз сармоягузориҳо ба хориҷи кишвар тавсиф мешавад. Назорати асъор асосан барои мониторинги амалиётҳо ва таъмини устувории низоми молиявӣ амалӣ мешавад.
| Ҳуҷҷатҳои асосии меъёрии ҳуқуқӣ | Қонуни конститутсионӣ ҶҚ «Дар бораи Бонки Миллии Ҷумҳурии Қирғизистон» аз 11 августи соли 2022, № 92; Қонуни ҶҚ «Дар бораи ҳисоббаробаркуниҳо бо асъори миллӣ дар Ҷумҳурии Қирғизистон» аз 29 апрели соли 2025, № 91; Қонуни ҶҚ «Дар бораи сармоягузориҳо дар Ҷумҳурии Қирғизистон» аз 12 августи соли 2025, № 198 |
|---|---|
| Органи ваколатдор | Бонки Миллии Ҷумҳурии Қирғизистон |
ТАНЗИМИ
5.2. Истифодаи асъори хориҷӣ
Бо вуҷуди режими либералии асъорӣ, соми қирғиз ягона воситаи қонунии пардохт дар қаламрави Ҷумҳурии Қирғизистон мебошад, ки қабул карданаш барои ҳамаи намудҳои пардохтҳо бидуни маҳдудият ҳатмӣ аст. Дар қаламрави Ҷумҳурии Қирғизистон ҳисоббаробаркуниҳо ва пардохтҳо бо асъори миллии Ҷумҳурии Қирғизистон анҷом дода мешаванд, агар қонунгузорӣ дигаргуна пешбинӣ накарда бошад.
| Намуди амалиёт | Асъор | Мустасноҳо |
|---|---|---|
| Пардохтҳои B2B / B2C дар дохили кишвар27 | Танҳо бо сом | Пардохт бо асъори хориҷӣ – дар ҳолатҳои алоҳида, ки қонун пешбинӣ кардааст |
| Нархгузорӣ, нархномаҳо ва рӯйхати нархҳо28 | Нишон додани нархҳо танҳо бо сом | Набуданд |
| Реклама ва маркетинг29 | Нишондодани нархҳо танҳо бо сом | Нишондодани нархҳо бо асъори хориҷӣ манъ аст |
| Қарордодҳои тиҷорати хориҷӣ (импорт/экспорт)30 | Интихоби озоди асъор | Асъор бо мувофиқаи тарафҳо муайян карда мешавад |
Нархҳо барои молҳо, корҳо ва хизматрасониҳо, ки дар қаламрави Ҷумҳурии Қирғизистон фурӯхта мешаванд, инчунин бояд бо сомҳои қирғизӣ ва бидуни пайвастшавӣ ба қурби асъори хориҷӣ нишон дода шаванд. Истифодаи асъори хориҷӣ танҳо дар ҳолатҳое иҷозат дода мешавад, ки ба таври равшан дар қонунгузорӣ пешбинӣ шудаанд, аз ҷумла:
• дар шартномаҳо оид ба таъминоти молҳо ва хизматрасониҳои содиротӣ ва воридотӣ;
• ҳангоми фурӯши молҳо ва хизматрасониҳо дар доираи лоиҳаҳои сармоягузорӣ дар соҳаи комплекси сӯзишворӣ ва энергетикӣ, ки мувофиқи созишномаи сармоягузорӣ ё созишномаи шарикии давлатӣ-хусусӣ, ки аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Қирғизистон ба имзо расидааст, амалӣ мешаванд, вақте ки асъор бо мувофиқаи тарафҳо муайян карда мешавад.
Моддаи 307 Кодекси шаҳрвандии Ҷумҳурии Қирғизистон аз 8 майи соли 1996 № 15. банд 33 Қоидаҳои савдо бо намудҳои муайяни молҳо дар қаламрави Ҷумҳурии Қирғизистон аз 30 сентябри соли 2014 № 56; қисми 1 моддаи 21 Қонуни конститутсионӣ ҶҚ «Дар бораи Бонки Миллии Ҷумҳурии Қирғизистон» аз 11 августи соли 2022 № 92. қисми 1 моддаи 21 Қонуни конститутсионӣ ҶҚ «Дар бораи Бонки Миллии Ҷумҳурии Қирғизистон» аз 11 августи соли 2022 № 92; қисми 2 моддаи 4 Қонуни ҶҚ «Дар бораи ҳисоббаробаркуниҳо бо асъори миллӣ Ҷумҳурии Қирғизистон» аз 29 апрели соли 2025 № 91; қисми 11 моддаи 5 Қонуни ҶҚ «Дар бораи таблиғот» аз 24 декабри соли 1998 № 155. қисми 1 моддаи 21 Қонуни конститутсионӣ ҶҚ «Дар бораи Бонки Миллии Ҷумҳурии Қирғизистон» аз 11 августи соли 2022 № 92.
Таблиғот бо нишон додани нархҳо барои молҳо ва хизматрасониҳо бо асъори хориҷӣ манъ аст.
5.3. Ҳисоббаробаркуниҳои байналмилалӣ
Ҷумҳурии Қирғизистон маҳдудиятҳо барои анҷом додани ҳисоббаробаркуниҳои байналмилалӣ оид ба муомилоти тиҷорати хориҷӣ, сармоягузорӣ, қарзӣ ва дигар муомилоти шаҳрвандӣ-ҳуқуқӣ муқаррар намекунад. Асъори уҳдадориҳо ва пардохтҳо барои чунин амалиётҳо бо мувофиқаи тарафҳо муайян карда мешавад, агар қонунгузорӣ дигаргуна пешбинӣ накарда бошад.
Ҳангоми анҷом додани ҳисоббаробаркуниҳои байналмилалӣ бонкҳо ҳақ доранд ҳуҷҷатҳо ва маълумотеро талаб кунанд, ки барои риояи талаботи қонунгузорӣ оид ба муқовимат ба маблағгузории фаъолияти ҷиноятӣ ва дигар талаботи ҳатмӣ заруранд.
5.4. Баргардонидани фоида ва сармоя
Яке аз унсурҳои калидии режими сармоягузории Ҷумҳурии Қирғизистон кафолати интиқоли озоди даромадҳо ва дигар пардохтҳои марбут ба сармоягузорӣ ба хориҷ мебошад. Сармоягузорон ҳуқуқ доранд пас аз пардохти андозҳо ва дигар пардохтҳои ҳатмӣ пардохтҳои марбут ба сармоягузориҳои худро озодона ба хориҷ интиқол диҳанд.
Давлат ба сармоягузорон кафолат медиҳад, ки маҳдудиятҳо оид ба табдили асъор ва интиқоли маблағҳо ба Ҷумҳурии Қирғизистон ва аз он вуҷуд надорад, аз ҷумла, аммо на маҳдуд ба инҳо:31
Моддаи 13 Қонуни ҶҚ «Дар бораи сармоягузорӣ дар Ҷумҳурии Қирғизистон» аз 12 августи соли 2025 №198.
сармоягузориҳо ба капитали
пардохтҳо мувофиқи шартнома, аз ҷумла шартномаи қарзӣ
фоида, дивидендҳо, афзоиши капитал, ки дар натиҷаи фаъолияти сармоягузорӣ ба даст омадаанд
компенсация барои экспроприатсия
даромадҳо аз фурӯш ё ликвидацияи тамоми ё ягон қисми сармоягузориҳо
пардохтҳо бо қарори мақомоти ваколатдор дар натиҷаи баррасии баҳс.31
фоизҳо, роялти ва ҳаққи идоракунӣ
Савол доред?
Саволро ба Агентии Миллии Сармоягузорӣ диҳед — дар масъалаҳои ҳуқуқӣ кӯмак мекунем.
Маводҳо аз ҷониби Агентии Миллии Сармоягузорӣ бо ҳамкории Baker Tilly омода шудаанд, хусусияти иттилоотӣ доранд ва машварати ҳуқуқӣ нестанд. Маълумотҳо то июни 2026 дурустанд. Пеш аз қабули қарорҳо бо НПА-и амалкунанда мувофиқат кунед ва бо НАИ машварат кунед.