13. Спецыяльная фінансавая інвестыцыйная тэрыторыя «Тамчы»

ФІНАНСАВАЯ

ІНВЕСТЫЦЫЙНАЯ

ТЭРЫТОРЫЯ «ТАМЧЫ»

13.1. Прававая база

Спецыяльная фінансавая інвестыцыйная тэрыторыя «Тамчы» (СФІТ «Тамчы») была створана ў 2025 годзе Законам КР «Аб спецыяльнай фінансавай інвестыцыйнай тэрыторыі “Тамчы” з асаблівым прававым рэжымам і статусам» ад 10 ліпеня 2025 года № 136 (далей – Закон аб СФІТ).

СФІТ «Тамчы» уяўляе сабой частку тэрыторыі Ісык-Кульскай вобласці Кыргызстана, на якой дзейнічае асаблівы прававы рэжым ажыццяўлення прадпрымальніцкай і інвестыцыйнай дзейнасці. Мэтамі стварэння дадзенай тэрыторыі з'яўляюцца:

Тэрыторыя СФІТ «Тамчы» ўключае чатыры зямельныя ўчасткі агульнай плошчай 5 964,73 га, размешчаныя ў межах айыльных аймакаў Шайыбек Ата і Тору-Айгыр-Тамчы Ісык-Кульскага раёна Ісык-Кульскай вобласці.55

Указ Прэзідэнта Кыргызскай Рэспублікі «Аб вызначэнні межаў спецыяльнай фінансавай інвестыцыйнай тэрыторыі “Тамчы” з асаблівым прававым рэжымам і статусам» ад 7 лістапада 2025 года № 305.

развіццё эканомікі

Кыргызскай Рэспублікі;

забеспячэнне гарантый абароны правоў і законных

інтарэсаў інвестараў (уключаючы замежных)

паляпшэнне інвестыцыйнага

клімату

стварэнне і развіццё вытворчасцей, транспартнай

інфраструктуры, турызму

і санаторна-курортнай

сферы

прыцягненне

інвестыцый

іншыя мэты, вызначаныя ў Законе аб СФІТ

13.2. Асаблівы прававы рэжым

Адна з ключавых асаблівасцей СФІТ «Тамчы» — асаблівы прававы рэжым, які прадугледжвае стварэнне самастойнай сістэмы рэгулявання асобных сфер дзейнасці праз акты СФІТ «Тамчы».

Акты СФІТ «Тамчы» прымаюцца кіруючай кампаніяй і маюць абавязковую сілу на тэрыторыі СФІТ. Яны могуць рэгуляваць:

• стварэнне, рэгістрацыю, ажыццяўленне дзейнасці, а таксама статус суб’ектаў, умовы вядзення прадпрымальніцкай дзейнасці юрыдычнымі і фізічнымі асобамі на СФІТ «Тамчы»;

• стварэнне, кіраванне, функцыянаванне, паўнамоцтвы і абавязкі органаў кіравання, а таксама іншых органаў кіравання, ствараемых на СФІТ «Тамчы»;

• ажыццяўленне банкаўскай, фінансавай, страхавой, брокерскай дзейнасці, у тым ліку ў сферы віртуальных актываў і іншых відаў дзейнасці, усталяванне патрабаванняў да асоб, якія маюць права ажыццяўляць такую дзейнасць;

• прымяненне нормаў і прынцыпаў англійскай прававой сістэмы, а таксама іншых юрысдыкцый сістэмы агульнага права да адносін, указаных у Законе аб СФІТ;

• іншыя пытанні, звязаныя з дзейнасцю СФІТ «Тамчы».

Заканадаўства КР на тэрыторыі СФІТ «Тамчы» прымяняецца наступным чынам:

• адносна фінансавых інстытутаў СФІТ «Тамчы» не прымяняюцца Законы «Аб рынку каштоўных папер», «Аб віртуальных актывах», «Аб банках і банкаўскай дзейнасці», а адносна органаў кіравання СФІТ «Тамчы» не прымяняецца Закон «Аб банкруцтве (няспраўнасці)»;працоўныя адносіны;

• парадак ліцэнзавання суб’ектаў СФІТ «Тамчы» рэгулюецца Законам аб СФІТ;

• шэраг кодэксаў і законаў КР57 прымяняецца толькі ў частцы, не ўрэгуляванай і не супярэчлівай Закону аб СФІТ і актам, якія вынікаюць з яго;

• у выпадку наяўнасці калізій паміж Законам аб СФІТ і канстытуцыйным законам або кодэксам, Закону аб СФІТ прадастаўляецца прыярытэт.

• акты СФІТ «Тамчы» аднесены да нарматыўных прававых актаў.

Уключаючы Земельны кодэкс, Грамадзянскі кодэкс, Грамадзянскі працэсуальны кодэкс, Кодэкс аб ненатавых даходах, Працоўны кодэкс, Падатковы кодэкс, Законы «Аб нарматыўных прававых актах», «Аб банках і банкаўскай дзейнасці», «Аб дзяржаўных закупках», «Аб ліцэнзійна-разрешальнай сістэме», «Аб рынку каштоўных папер», «Аб віртуальных актывах», «Аб знешняй міграцыі», «Аб знешняй працоўнай міграцыі», «Аб банкруцтве (няспраўнасці)».

13.3. Суб’екты СФІТ «Тамчы»

Для ажыццяўлення дзейнасці на тэрыторыі СФІТ «Тамчы» і выкарыстання яго пераваг фізічныя і юрыдычныя асобы павінны атрымаць статус суб’екта СФІТ «Тамчы».

Суб’ектамі СФІТ могуць быць фізічныя і юрыдычныя асобы, уключаючы замежных асоб, зарэгістраваныя ў ўстаноўленым парадку на тэрыторыі СФІТ «Тамчы» і пры неабходнасці атрымалі адпаведныя ліцэнзіі.

Заканадаўства таксама прадугледжвае забарону ўмяшання дзяржаўных органаў і органаў мясцовага самакіравання Кыргызскай Рэспублікі ў дзейнасць СФІТ «Тамчы» і яе суб’ектаў у межах паўнамоцтваў, прадастаўленых Законам аб СФІТ.

Падрабязны пералік дазволеных відаў дзейнасці на тэрыторыі СФІТ «Тамчы» прадугледжаны артыкулам 16 Закона аб СФІТ.

13.4. Дазволеныя віды дзейнасці

На тэрыторыі СФІТ «Тамчы» дапускаецца ажыццяўленне шырокага спектру відаў камерцыйнай дзейнасці, уключаючы:58 Закон аб СФІТ таксама дазваляе стварэнне на тэрыторыі СФІТ «Тамчы» банкаў, крыптабанкаў, фондавага, валютнага і крыптавалютнага біржаў, брокераў і іншых фінансавых інстытутаў.

Для рэгулявання фінансавай дзейнасці на тэрыторыі СФІТ ствараецца самастойны фінансавы рэгулятар, які ажыццяўляе ліцэнзаванне і нагляд, уключаючы дзейнасць, звязаную з віртуальнымі актывамі.

фінансавую, банкаўскую і інвестыцыйную дзейнасць

кіраванне актывамі і інвестыцыйнымі фондамі

дзейнасць у сферы віртуальных актываў

страхаванне і перастрахаванне

дзейнасць на фінансавых рынках

праектнае і карпаратыўнае фінансаванне

ісламскае банкаўства і фінансаванне;

аперацыі з каштоўнымі металамі

іншыя віды камерцыйнай дзейнасці, не забароненыя заканадаўствам58

13.6. Візавы і міграцыйны рэжым

Для замежных работнікаў суб’ектаў СФІТ «Тамчы», работнікаў органаў кіравання і членаў іх сем’яў прадугледжаны спецыяльны візавы і міграцыйны рэжым.

Асноўныя асаблівасці ўключаюць:

• выдачу спецыяльных віз тэрмінам да пяці гадоў з магчымасцю прадаўжэння;

• спрошчаны парадак уезду і выезду;

• прыцягненне замежнай працоўнай сілы без неабходнасці атрымання працоўных дазволаў.

У міжнародным аэрапорце «Іссык-Куль» прадугледжваецца функцыянаванне сістэмы падзеленых выхадаў (dual-gate system), якая дазваляе ажыццяўляць уезд непасрэдна на тэрыторыю СФІТ «Тамчы» без выхаду на астатнюю тэрыторыю Кыргызскай Рэспублікі. Акрамя таго, заканадаўствам прадугледжана магчымасць безвізавага знаходжання на тэрыторыі СФІТ тэрмінам да 96 гадзін.59

Глава 64 Падатковага кодэкса КР ад 18 студзеня 2022 года № 3.

13.5. Падатковы, мытны і валютны рэжым

Ключавыя асаблівасці СФІТ «Тамчы» ўключаюць:

• спецыяльны падатковы рэжым, які прадугледжвае вызваленне ад усіх відаў падаткаў тэрмінам на 49 гадоў з дня ўступлення ў сілу Закона аб СФІТ;59

• свабоднае абарачэнне замежнай валюты і віртуальных актываў; • прымяненне мытнай працэдуры свабоднай мытнай зоны на ўсёй тэрыторыі СФІТ «Тамчы»; • магчымасць ажыццяўлення разлікаў у любой валюце па дамоўленасці бакоў.