Колдонмонун бөлүмдөрү
Бул бетте
Бул бетте
Келишимдин тиешелүү шартын макулдашуудан мурда талашты чечүү жолдорун жана чечимдин аткарылышын салыштырыңыз.
16.1.Мыйзамдык база
Кыргыз Республикасынын аймагында талаш-тартыштар мамлекеттик соттордо, ошондой эле альтернативдүү (соттон тышкаркы) талаш-тартыштарды чечүү механизмдеринин алкагында жөнгө салынат.
Негизги нормативдик актылар
Кыргыз Республикасынын Конституциясы (2021); 2017-жылдын 25-январындагы №14 Граждандык процессуалдык кодекси; 2017-жылдын 25-январындагы №13 Административдик процессуалдык кодекси; 2021-жылдын 28-октябрындагы №129 Кылмыш-жаза процессуалдык кодекси.
2021-жылдын 11-апрелинде референдум (жалпы элдик добуш берүү) аркылуу кабыл алынган жана 2021-жылдын 5-майындагы №59 Кыргыз Республикасынын мыйзамы менен күчүнө кирген.
16.2.Сот системасы
Кыргыз Республикасынын сот системасы Конституциялык сот, Жогорку сот жана жергиликтүү соттордон турат.
| Деңгээли/орган | Соттордун курамы | Негизги ыйгарым укуктары |
|---|---|---|
| Биринчи инстанция | Соттордун курамырайондук, шаардык жана административдик соттор | Негизги ыйгарым укуктарыжарандык, экономикалык, административдик жана башка иштерди негизинде кароо |
| Апелляциялык инстанция | Соттордун курамыоблустук соттор, Бишкек шаардык соту | Негизги ыйгарым укуктарыбиринчи инстанциянын сот актыларын, мыйзамдуу күчүнө кирбеген, кайра кароо |
| Кассациялык инстанция | Соттордун курамыКыргыз Республикасынын Жогорку соту | Негизги ыйгарым укуктарымыйзамдуу күчүнө кирген сот актыларын кайра кароо, ошондой эле сот практикасын түшүндүрүү |
| Конституциялык көзөмөл | Соттордун курамыКР Конституциялык соту | Негизги ыйгарым укуктарынормативдик укуктук актылардын жана эл аралык келишим долбоорлорунун конституциялуулугун текшерүү, Конституцияны түшүндүрүү ж.б. |
16.3.Арбитраждык соттор (третейдик соттор)
Кыргыз Республикасынын аймагында соттон тышкаркы талаш-тартыштарды арбитраждык кароо (третейдик сот) аркылуу чечүүгө, эгерде арбитраждык макулдашуу бар болсо же мыйзамда түз көрсөтүлгөн учурларда уруксат берилет.
- Негизги нормативдик акт
- Кыргыз Республикасынын 2002-жылдын 30-июлундагы №135 «Кыргыз Республикасындагы арбитраждык соттор жөнүндө» Заңы
- Туруктуу иштеген институт
- Кыргыз Республикасынын соода-өнөр жай палатасынын алдындагы Эл аралык арбитраждык сот
- Колдонуу чөйрөсү
- жарандык укуктук талаш-тартыштар
- Юрисдикциянын негиздемеси
- арбитраждык макулдашуу (арбитраждык шарт же өзүнчө макулдашуу) же мыйзамдын нормасы
- Колдонулуучу укук
- тармактардын макулдашуусу менен аныкталат; эгер жок болсо – арбитраждык сот тарабынан
- Соттун курамы
- жалгыз арбитр же коллегия (так сандагы мүчөлөр)
- Купуялуулук
- арбитраждык кароо купуялуулук шартында өтөт
- Арбитраждык соттун чечими
- жактар үчүн акыркы жана милдеттүү
- Чечимдерге каршы чыгуу
- чектелген учурларда, негизинен мамлекеттин же мамлекеттик катышуусу бар уюмдардын катышуусу менен уруксат берилет
- Мажбурлап аткаруу
- мамлекеттик сот тарабынан берилген аткаруу листине негизделет
- Соттук көзөмөл
- аткаруу листин берүүдө же жокко чыгаруу өтүнүчүн караууда формалдык негиздерди текшерүү
16.4.Медиация
Альтернативдик (соттон тышкаркы) талаш-тартыштарды чечүүнүн өзгөчө механизми катары медиация процедурасы каралат.
- Негизги нормативдик акт
- Кыргыз Республикасынын 2025-жылдын 14-ноябрындагы №256 «Медиация жөнүндө» Заңы
- Колдонуу чөйрөсү
- жарандык, үй-бүлөлүк, эмгек талаштары, кылмыш иштеринин айрым категориялары
- Принциптер
- эркиндик, жактардын тең укуктуулугу, медиатордун нейтралдуулугу, купуялуулук
- Өзгөчөлүктөрү
- келишимге негизделет; натыйжасы талаштын жактары үчүн милдеттүү болгон медиативдик келишим болуп саналат
16.5.Соттук жана арбитраждык чечимдерди аткаруу
Соттук жана арбитраждык чечимдерди мажбурлап аткаруу Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасынын алдындагы Сот аткаруучулар кызматы тарабынан жүзөгө ашырылат.
Негизги нормативдик акт Кыргыз Республикасынын 2017-жылдын 28-январындагы №15 «Сот аткаруучулардын статусу жана аткаруу өндүрүшү жөнүндө» Заңы.
Кыргыз Республикасы чет өлкөлүк сот жана арбитраждык чечимдерди таануу жана аткаруу боюнча эл аралык келишимдерге катышат, анын ичинде 1958-жылдагы Нью-Йорк конвенциясы жана ММК алкагындагы келишимдер, ошондой эле бир катар мамлекеттер менен өз ара укуктук жардам берүү боюнча эки тараптуу келишимдер.
Суроолор калдыбы?
Улуттук инвестиция агенттигине кайрылыңыз — укуктук маселелер боюнча багыт алууга жардам беребиз.
Бул материалдар Улуттук инвестиция агенттиги жана Baker Tilly тарабынан даярдалган, маалымат берүү максатында гана сунушталат жана юридикалык кеңеш болуп саналбайт. Маалыматтар 2026-жылдын июнуна карата актуалдуу. Чечим кабыл алардан мурун колдонуудагы мыйзамдарды текшерип, УИАга кайрылыңыз.