6.1. Құқықтық база
Қырғыз Республикасындағы еңбек қатынастары жұмысшылар мен жұмыс берушілердің мүдделерінің тепе-теңдігін қамтамасыз етуге, жұмысшылардың еңбек құқықтарын қорғауға және кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға қолайлы жағдайлар жасауға бағытталған еңбек заңнамасымен реттеледі.
2025 жылы Қырғыз Республикасында жаңа Еңбек кодексі күшіне енді, ол 2004 жылы қабылданған бұрынғы кодексті алмастырды.
Еңбек заңнамасы еңбек шарттарын жасау, өзгерту және тоқтату, жұмыс уақыты мен демалыс уақыты, еңбекақы төлеу, еңбек қорғау, еңбек тәртібі, сондай-ақ жұмысшыларға кепілдіктер мен өтемақыларды беру мәселелерін реттейді. Заңнама Қырғыз Республикасының аумағында қызмет атқаратын барлық жұмыс берушілер мен жұмысшыларға, оның ішінде шетелдік қатысуы бар ұйымдар мен шетелдік компаниялардың филиалдарына қолданылады.
| Негізгі нормативтік құқықтық актілер | 2025 жылғы 23 қаңтардағы № 23 Қырғыз Республикасының Еңбек кодексі (әрі қарай – Еңбек кодексі); 2026 жылғы 5 маусымдағы № 82 Қырғыз Республикасының «Еңбек қорғау туралы» Заңы; 2006 жылғы 13 қаңтардағы № 4 Қырғыз Республикасының «Сыртқы еңбек миграциясы туралы» Заңы |
|---|---|
| Уәкілетті орган | Қырғыз Республикасының Еңбек, әлеуметтік қамтамасыз ету және миграция министрлігі |
ЖӘНЕ ШЕТЕЛДІКТЕРДІ ЖҰМЫСҚА АЛУ
ЖҰМЫСШЫЛАР
6.2. Еңбек қатынастарының негізгі шарттары
Еңбек қатынастарының пайда болу негізі – жұмыс беруші мен жұмысшы арасында жасалатын еңбек шарты. Еңбек шарты белгісіз мерзімге немесе заңнамада көзделген жағдайларда 5 жылдан аспайтын белгілі мерзімге (мерзімді еңбек шарты) жасалуы мүмкін. 32
Еңбек қатынастары тоқтатылғанда жұмыс берушілер заңнамада көзделген рәсімдер мен жұмысшыларға кепілдіктерді сақтауға міндетті.
| Жұмыс уақытының қалыпты ұзақтығы | Аптасына 40 сағаттан аспайды |
|---|---|
| Қысқартылған жұмыс уақыты | Кәмелетке толмағандарға, ауыр физикалық жұмыстарда, зиянды немесе қауіпті еңбек жағдайларында жұмыс істейтіндерге және кейбір жұмысшылар категорияларына белгіленеді |
| Жыл сайынғы негізгі ақылы демалыс | 28 күнтізбелік күн |
| Сынақ мерзімі | 3 айға дейін; ұйым басшылары мен олардың орынбасарлары, бас бухгалтерлер мен олардың орынбасарлары, филиалдар, өкілдіктер және ұйымның басқа да бөлінген құрылымдық бөлімшелерінің басшылары үшін – 6 айға дейін |
| Мерзімді еңбек шарты | Заңнамада көзделген жағдайларда 5 жылға дейін |
| Жалақы | Жалақы мөлшері еңбек шартымен анықталады және белгіленген ең төменгі жалақы мөлшерінен төмен болмауы тиіс |
| Жалақы төлеу жиілігі | Айына кемінде 1 рет |
| Уақыттан тыс жұмыс | Заңда көзделген жағдайларда қосымша төлеммен немесе қосымша демалыс уақытымен рұқсат етіледі |
| Демалыс және мерекелік емес жұмыс күндеріндегі жұмыс | Шектеулі жағдайларда, әдетте, қосымша төлеммен немесе қосымша демалыс уақытымен рұқсат етіледі |
| Еңбек шартының тоқтатылуы | Тараптардың келісімі бойынша, қызметкердің бастамасымен, жұмыс берушінің бастамасымен, еңбек шартының мерзімі аяқталған кезде және заңнамада көзделген басқа да негіздер бойынша |
Қырғыз Республикасы Еңбек кодексінің 2025 жылғы 23 қаңтардағы № 23 заңының 18-бабы
6. Шетелдік қызметкерлерді жалдау
Шетел азаматтары Қырғыз Республикасында еңбек және миграциялық заңнама талаптарына сәйкес еңбек қызметін жүзеге асыра алады.
Шетелдік еңбек күшін тарту жыл сайын белгіленетін квоталар негізінде жүзеге асырылады. Еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шетел азаматы еңбек визасы мен жұмысқа рұқсатты біріктіретін бірыңғай рұқсат алуы қажет.33 Сонымен қатар, ЕАЭО мүше мемлекеттерінің азаматтары Қырғыз Республикасының аумағында жұмыс берушілермен (жалдаушылармен) жасалатын тиісті келісімшарттар негізінде бірыңғай рұқсат алусыз еңбек қызметін жүзеге асыра алады.
Қырғыз Республикасының визаларын рәсімдеу тәртібі, шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ тұлғалардың Қырғыз Республикасының аумағында тұруы және еңбек қызметін жүзеге асыруы үшін Бірыңғай рұқсат және Қырғыз Республикасының резиденттік картасы туралы уақытша ереженің 53-тармағы (Қырғыз Республикасы Министрлер Кабинетінің 2026 жылғы 30 сәуірдегі № 312 қаулысымен бекітілген).
Сұрақтарыңыз бар ма?
Ұлттық инвестициялар агенттігіне сұрақ қойыңыз — құқықтық аспектілерді түсінуге көмектесеміз.
Материалдар Ұлттық инвестициялар агенттігі мен Baker Tilly бірлесіп дайындалған, ақпараттық сипатта және құқықтық кеңес емес. Деректер 2026 жылғы маусымға сәйкес өзекті. Шешім қабылдамас бұрын қолданыстағы нормативтік құқықтық актілермен салыстырыңыз және Ұлттық инвестициялар агенттігімен кеңесіңіз.