Bələdçinin bölmələri
Fəsil məzmunu
Fəsil məzmunu
Valyuta, daşınmaz əmlak, şəxsi məlumatlar, əqli mülkiyyət.
- 01Əqli mülkiyyət obyektləri
- 02Fərdiləşdirmə vasitələri
- 03Əqli mülkiyyət hüquqlarının qorunma mexanizmləri
PDF · 70 · 2026-09-11
Unrelated introductions about personal data (p. 70) and subsoil taxes (p. 72) have been omitted from the web edition. IP tables and rules are retained. Section 15.3 is titled after its table content. PDF ↗
Qırğızıstan üzrə hüquqi istinad kitabı 15. ƏQLİ MÜLKİYYƏT 15.1. Hüquqi baza Qırğız Respublikasında əqli mülkiyyətin (bundan sonra – ƏM) qorunması milli qanunvericilik və ƏM sahəsində beynəlxalq müqavilələr əsasında həyata keçirilir, o cümlədən Paris və Bern konvensiyaları, Patent Əməkdaşlığı Müqaviləsi (PCT), Madrid və Haaq sistemləri, həmçinin ÜST çərçivəsində TRIPS Sazişinin standartları.
Qırğız Respublikasının Mülki Məcəlləsi 60; 23 mart 2023-cü il tarixli 69 nömrəli Patent Qanunu; Əsas normativ hüquqi aktlar 14 yanvar 1998-ci il tarixli 6 nömrəli "Müəllif hüquqları və əlaqəli hüquqlar haqqında" Qanun; 24 mart 2023-cü il tarixli 70 nömrəli "Ticarət nişanları, xidmət nişanları, coğrafi göstəricilər və malların mənşə adları haqqında" Qanun.
Qırğız Respublikasının Elm, ali təhsil və innovasiyalar Nazirliyi 69 60 Qırğız Respublikasının Mülki Məcəlləsi, I hissə 8 may 1996-cı il tarixli 15 nömrəli, II hissə 5 yanvar 1998-ci il tarixli 1 nömrəli.
- Əsas normativ hüquqi aktlar
- Qırğız Respublikasının Mülki Məcəlləsi 60; 23 mart 2023-cü il tarixli 69 nömrəli Patent Qanunu; 14 yanvar 1998-ci il tarixli 6 nömrəli "Müəllif hüquqları və əlaqəli hüquqlar haqqında" Qanun; 24 mart 2023-cü il tarixli 70 nömrəli "Ticarət nişanları, xidmət nişanları, coğrafi göstəricilər və malların mənşə adları haqqında" Qanun.
- Səlahiyyətli orqan
- Qırğız Respublikasının Elm, ali təhsil və innovasiyalar Nazirliyi
15.2.Əqli mülkiyyət obyektləri
- ixtiralar;
- ticarət adları;
- faydalı modellər;
- inteqral mikro sxemlərin topologiyaları;
- sənaye nümunələri;
- seleksiya nailiyyətləri;
- ticarət nişanları və xidmət nişanları;
- kommersiya sirri (nəğmə);
- coğrafi göstəricilər və malların mənşə yerlərinin adları (MMPA);
- əsərlər, proqram təminatı, verilənlər bazaları.
15.3.İxtiralar · Faydalı modellər · Sənaye nümunələri
| İxtiralar | Faydalı modellər | Sənaye nümunələri | |
|---|---|---|---|
| Müdafiə qabiliyyəti meyarları | İxtiralaryenilik, ixtira səviyyəsi, sənaye tətbiqi; | Faydalı modelləryenilik və sənaye tətbiqi; | Sənaye nümunələriyenilik və orijinallıq; |
| Patent müddəti | İxtiralarMüraciət tarixindən etibarən 20 il; | Faydalı modellərMüraciət tarixindən etibarən 10 il; | Sənaye nümunələriMüraciət tarixindən etibarən 5 il; |
| Müddətin uzadılması | İxtiralar / Faydalı modellərqeyri-mümkündür. | Sənaye nümunələrihər 5 ildən bir, lakin ümumilikdə 25 ildən çox olmamaq şərti ilə. | |
15.4.Fərdiləşdirmə vasitələri
Ticarət nişanları və xidmət nişanları:
- hüquqi müdafiə milli və ya beynəlxalq qeydiyyat əsasında təmin edilir;
- sözlü, təsviri, həcmli və kombinə edilmiş işarələrə icazə verilir;
- hüquq sahibi ticarət nişanından istifadə etmək, istifadəsini qadağan etmək və ticarət nişanını idarə etmək hüququna malikdir (satış, lisenziyalaşdırma, girov qoyma) müvafiq müqavilələrin qeydiyyatı məcburi olmaqla;
- şəhadətnamənin müddəti: ərizənin təqdim edildiyi tarixdən 10 il, uzadılma imkanı ilə.
Coğrafi göstəricilər (CG) və NMPT:
- hüquqi qorunma yalnız müəyyən edilmiş qaydada (milli və ya beynəlxalq) qeydiyyat əsasında yaranır;
- CG üçün müvafiq ərazidə ən azı bir əhəmiyyətli istehsal mərhələsinin həyata keçirilməsi tələb olunur, NMPT üçün isə istehsalın bütün mərhələləri;
- istifadə hüququ müəyyən edilmiş məhsul xüsusiyyətlərinə riayət olunmaqla, eyni coğrafi ərazidə yerləşən bir neçə istehsalçıya verilə bilər;
- şəhadətnamənin müddəti: ərizənin təqdim edildiyi tarixdən 10 il, uzadılma imkanı ilə.
Şirkət adları:
- qorunma hüquqi şəxsin dövlət qeydiyyatından dərhal yaranır;
- fəaliyyət dayandırılana və ya ad dəyişdirilənədək qüvvədədir.
15.5.Müəllif hüquqları və əlaqəli hüquqlar
| Müəllif hüquqlarının obyektləri | Əlaqəli hüquqların obyektləri |
|---|---|
| elm, ədəbiyyat və incəsənət əsərləri, proqram təminatı və verilənlər bazaları; | Əlaqəli hüquqların obyektlərisəhnə əsərləri, ifalar, fonogramlar, efir və kabel yayım təşkilatlarının yayımı; |
| müdafiə müddəti: müəllifin ömrü + 50 il; | Əlaqəli hüquqların obyektlərimüdafiə müddəti: ilk istifadə və ya nəşrdən etibarən 50 il; |
| qeydiyyat könüllüdür. | Əlaqəli hüquqların obyektləriqeydiyyat könüllüdür. |
15.6.Əqli mülkiyyət hüquqlarının qorunma mexanizmləri
| Mexanizm | Səlahiyyətli orqan | Əsas tədbirlər | Praktiki əhəmiyyəti |
|---|---|---|---|
| Gömrük nəzarəti | Səlahiyyətli orqangömrük orqanları | Əsas tədbirlərƏqli mülkiyyət obyektlərinin gömrük reyestrinə daxil edilməsi; malların buraxılışının dayandırılması; | Praktiki əhəmiyyətisaxta məhsulların idxalına qarşı müdafiə |
| Məhkəmə müdafiəsi | Səlahiyyətli orqanyerli məhkəmələr, Ali məhkəmə | Əsas tədbirlərƏqli mülkiyyət obyektlərinin istifadəsinin qadağan edilməsi; zərərin ödənilməsi və kompensasiya; malların müsadirə olunması və məhv edilməsi; | Praktiki əhəmiyyətiPozulmuş hüquqların bərpasının əsas üsulu. |
| İnzibati məsuliyyət | Səlahiyyətli orqanƏqli mülkiyyət sahəsində səlahiyyətli orqan | Əsas tədbirlərİnzibati cərimələrin tətbiqi; | Praktiki əhəmiyyətiMəhkəməyə müraciət etmədən pozuntulara operativ reaksiya. |
| Qeyri-etik rəqabət | Səlahiyyətli orqanantimonopol orqan | Əsas tədbirlərQeyri-etik rəqabət barədə müraciətlərin araşdırılması; icrası məcburi olan göstərişlərin verilməsi; | Praktiki əhəmiyyətiQeyri-etik rəqabət faktlarına reaksiya |
| Cinayət məsuliyyəti | Səlahiyyətli orqanİstintaq orqanları və məhkəmələr | Əsas tədbirlərCinayət təqibi; cərimələrdən azadlıqdan məhrumetməyə qədər sanksiyalar. | Praktiki əhəmiyyətiBöyük və xüsusilə böyük zərərin vurulması halında tətbiq olunur |
Sualınız qalıbmı?
Milli İnvestisiya Agentliyinə sual verin — hüquqi aspektləri anlamaqda kömək edək.
Materiallar Milli İnvestisiya Agentliyi və Baker Tilly tərəfindən hazırlanmışdır, informasiya xarakterlidir və hüquqi məsləhət deyil. Məlumatlar 2026-cı ilin iyun ayına aiddir. Qərar qəbul etməzdən əvvəl qüvvədə olan normativ hüquqi aktlarla tanış olun və NAİ ilə məsləhətləşin.