| BİZNES-KOMPAS | Qırğızıstan üzrə hüquqi istinad kitabı 15. ƏQLİ MÜLKİYYƏT 15.1. Hüquqi baza Qırğız Respublikasında əqli mülkiyyətin (bundan sonra – ƏM) qorunması milli qanunvericilik və ƏM sahəsində beynəlxalq müqavilələr əsasında həyata keçirilir, o cümlədən Paris və Bern konvensiyaları, Patent Əməkdaşlığı Müqaviləsi (PCT), Madrid və Haaq sistemləri, həmçinin ÜST çərçivəsində TRIPS Sazişinin standartları. Qırğız Respublikasının Mülki Məcəlləsi 60; 23 mart 2023-cü il tarixli 69 nömrəli Patent Qanunu; Əsas normativ hüquqi aktlar 14 yanvar 1998-ci il tarixli 6 nömrəli "Müəllif hüquqları və əlaqəli hüquqlar haqqında" Qanun; 24 mart 2023-cü il tarixli 70 nömrəli "Ticarət nişanları, xidmət nişanları, coğrafi göstəricilər və malların mənşə adları haqqında" Qanun. Qırğız Respublikasının Elm, ali təhsil və innovasiyalar Nazirliyi 69 60 Qırğız Respublikasının Mülki Məcəlləsi, I hissə 8 may 1996-cı il tarixli 15 nömrəli, II hissə 5 yanvar 1998-ci il tarixli 1 nömrəli. | |||
|---|---|---|---|---|
| BİZNES-KOMPAS | Qırğızıstan üzrə hüquqi istinad kitabı | |||
| 15. ƏQLİ MÜLKİYYƏT 15.1. Hüquqi baza Qırğız Respublikasında əqli mülkiyyətin (bundan sonra – ƏM) qorunması milli qanunvericilik və ƏM sahəsində beynəlxalq müqavilələr əsasında həyata keçirilir, o cümlədən Paris və Bern konvensiyaları, Patent Əməkdaşlığı Müqaviləsi (PCT), Madrid və Haaq sistemləri, həmçinin ÜST çərçivəsində TRIPS Sazişinin standartları. Qırğız Respublikasının Mülki Məcəlləsi 60; 23 mart 2023-cü il tarixli 69 nömrəli Patent Qanunu; Əsas normativ hüquqi aktlar 14 yanvar 1998-ci il tarixli 6 nömrəli "Müəllif hüquqları və əlaqəli hüquqlar haqqında" Qanun; 24 mart 2023-cü il tarixli 70 nömrəli "Ticarət nişanları, xidmət nişanları, coğrafi göstəricilər və malların mənşə adları haqqında" Qanun. Qırğız Respublikasının Elm, ali təhsil və innovasiyalar Nazirliyi 69 60 Qırğız Respublikasının Mülki Məcəlləsi, I hissə 8 may 1996-cı il tarixli 15 nömrəli, II hissə 5 yanvar 1998-ci il tarixli 1 nömrəli. |
| Əsas normativ hüquqi aktlar | Qırğız Respublikasının Mülki Məcəlləsi 60; 23 mart 2023-cü il tarixli 69 nömrəli Patent Qanunu; 14 yanvar 1998-ci il tarixli 6 nömrəli "Müəllif hüquqları və əlaqəli hüquqlar haqqında" Qanun; 24 mart 2023-cü il tarixli 70 nömrəli "Ticarət nişanları, xidmət nişanları, coğrafi göstəricilər və malların mənşə adları haqqında" Qanun. |
|---|---|
| Səlahiyyətli orqan | Qırğız Respublikasının Elm, ali təhsil və innovasiyalar Nazirliyi |
15.2. Əqli mülkiyyət obyektləri
Hüquqi qoruma aşağıdakı əsas ƏM obyektlərinə verilir: Rəqəmsal kodeks şəxsi məlumatların işlənməsinin qanuni əsaslarının tam siyahısını müəyyən edir.
15.3. Fərdiləşdirmə vasitələri
Hüquqi müdafiə aşağıdakı əsas Əqli Mülkiyyət obyektlərinə verilir: Rəqəmsal kodeks şəxsi məlumatların işlənməsinin qanuni əsaslarının tam siyahısını müəyyən edir.
| İxtiralar | Faydalı modellər | Sənaye nümunələri | |
|---|---|---|---|
| Müdafiə qabiliyyəti meyarları | yenilik, ixtira səviyyəsi, sənaye tətbiqi; | yenilik və sənaye tətbiqi; | yenilik və orijinallıq; |
| Patent müddəti | Müraciət tarixindən etibarən 20 il; | Müraciət tarixindən etibarən 10 il; | Müraciət tarixindən etibarən 5 il; |
| Müddətin uzadılması | qeyri-mümkündür. | qeyri-mümkündür. | hər 5 ildən bir, lakin ümumilikdə 25 ildən çox olmamaq şərti ilə. |
• ixtiralar;
• ticarət adları;
• faydalı modellər;
• inteqral mikro sxemlərin topologiyaları;
• sənaye nümunələri;
• seleksiya nailiyyətləri;
• ticarət nişanları və xidmət nişanları;
• kommersiya sirri (nəğmə);
• coğrafi göstəricilər və malların mənşə yerlərinin adları (MMPA);
• əsərlər, proqram təminatı, verilənlər bazaları.
15.4. Fərdiləşdirmə vasitələri
15.5. Müəllif hüquqları və əlaqəli hüquqlar
| Müəllif hüquqlarının obyektləri | Əlaqəli hüquqların obyektləri |
|---|---|
| elm, ədəbiyyat və incəsənət əsərləri, proqram təminatı və verilənlər bazaları; | səhnə əsərləri, ifalar, fonogramlar, efir və kabel yayım təşkilatlarının yayımı; |
| müdafiə müddəti: müəllifin ömrü + 50 il; | müdafiə müddəti: ilk istifadə və ya nəşrdən etibarən 50 il; |
| qeydiyyat könüllüdür. | qeydiyyat könüllüdür. |
Ticarət nişanları və xidmət nişanları:
• hüquqi müdafiə milli və ya beynəlxalq qeydiyyat əsasında təmin edilir;
• sözlü, təsviri, həcmli və kombinə edilmiş işarələrə icazə verilir;
• hüquq sahibi ticarət nişanından istifadə etmək, istifadəsini qadağan etmək və ticarət nişanını idarə etmək hüququna malikdir (satış, lisenziyalaşdırma, girov qoyma) müvafiq müqavilələrin qeydiyyatı məcburi olmaqla;
• şəhadətnamənin müddəti: ərizənin təqdim edildiyi tarixdən 10 il, uzadılma imkanı ilə.
Coğrafi göstəricilər (CG) və NMPT:
• hüquqi qorunma yalnız müəyyən edilmiş qaydada (milli və ya beynəlxalq) qeydiyyat əsasında yaranır;
• CG üçün müvafiq ərazidə ən azı bir əhəmiyyətli istehsal mərhələsinin həyata keçirilməsi tələb olunur, NMPT üçün isə istehsalın bütün mərhələləri;
• istifadə hüququ müəyyən edilmiş məhsul xüsusiyyətlərinə riayət olunmaqla, eyni coğrafi ərazidə yerləşən bir neçə istehsalçıya verilə bilər;
• şəhadətnamənin müddəti: ərizənin təqdim edildiyi tarixdən 10 il, uzadılma imkanı ilə.
Şirkət adları:
• qorunma hüquqi şəxsin dövlət qeydiyyatından dərhal yaranır;
• fəaliyyət dayandırılana və ya ad dəyişdirilənədək qüvvədədir.
15.6. Əqli mülkiyyət hüquqlarının qorunma mexanizmləri
Yeraltı sərvətlərdən istifadə ilə bağlı aşağıdakı xüsusi vergilər və məcburi ödənişlər tətbiq olunur:
| Mexanizm | Səlahiyyətli orqan | Əsas tədbirlər | Praktiki əhəmiyyəti |
|---|---|---|---|
| Gömrük nəzarəti | gömrük orqanları | Əqli mülkiyyət obyektlərinin gömrük reyestrinə daxil edilməsi; malların buraxılışının dayandırılması; | saxta məhsulların idxalına qarşı müdafiə |
| Məhkəmə müdafiəsi | yerli məhkəmələr, Ali məhkəmə | Əqli mülkiyyət obyektlərinin istifadəsinin qadağan edilməsi; zərərin ödənilməsi və kompensasiya; malların müsadirə olunması və məhv edilməsi; | Pozulmuş hüquqların bərpasının əsas üsulu. |
| İnzibati məsuliyyət | Əqli mülkiyyət sahəsində səlahiyyətli orqan | İnzibati cərimələrin tətbiqi; | Məhkəməyə müraciət etmədən pozuntulara operativ reaksiya. |
| Qeyri-etik rəqabət | antimonopol orqan | Qeyri-etik rəqabət barədə müraciətlərin araşdırılması; icrası məcburi olan göstərişlərin verilməsi; | Qeyri-etik rəqabət faktlarına reaksiya |
| Cinayət məsuliyyəti | İstintaq orqanları və məhkəmələr | Cinayət təqibi; cərimələrdən azadlıqdan məhrumetməyə qədər sanksiyalar. | Böyük və xüsusilə böyük zərərin vurulması halında tətbiq olunur |
Sualınız qalıbmı?
Milli İnvestisiya Agentliyinə sual verin — hüquqi aspektləri anlamaqda kömək edək.
Materiallar Milli İnvestisiya Agentliyi və Baker Tilly tərəfindən hazırlanmışdır, informasiya xarakterlidir və hüquqi məsləhət deyil. Məlumatlar 2026-cı ilin iyun ayına aiddir. Qərar qəbul etməzdən əvvəl qüvvədə olan normativ hüquqi aktlarla tanış olun və NAİ ilə məsləhətləşin.