Soliqlar soni va soliq stavkalari nuqtai nazaridan Qirgʻizistonda soliqlar solish biznes uchun nisbatan jozibali va qulay hisoblanadi. Bundan tashqari, Qirgʻiz Respublikasi soliq qonunchiligi turli faoliyat turlari va ehtiyojlarga moslashtirilgan turli soliq rejimlarini nazarda tutadi. Soliqlar sohasidagi asosiy tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjat 2022-yil 18-yanvardagi № 3-sonli Qirgʻiz Respublikasi Soliq kodeksidir.
4.1. Umumiy soliq rejimi
Asosiy soliq rejimi deb ataladigan umumiy soliq rejimi bir nechta asosiy soliqlar va bir nechta qoʻshimcha soliqlarni nazarda tutadi, ular soliq toʻlovchi subyekt tomonidan amalga oshirilayotgan faoliyat turlari yoki bitimlarga, shuningdek uning mulkida yoki foydalanishida boʻlgan maʼlum mol-mulk mavjudligiga qarab qoʻllanilishi mumkin.
| Soliq | Stavkalar |
|---|---|
| Foyda soligʻi | Asosiy stavka 10% ni tashkil etadi. Baʼzi hollarda «nol» stavkasi yoki soliqdan ozod qilish qoʻllanilishi mumkin |
| Daromad soligʻi | Asosiy stavka 10% ni tashkil etadi. Baʼzi hollarda pasaytirilgan stavkalar yoki soliqdan ozod qilish qoʻllanilishi mumkin |
| QQS | Asosiy stavka (shu jumladan import uchun) 12% ni tashkil etadi. Baʼzi hollarda «nol» stavkasi yoki soliqdan ozod qilish qoʻllanilishi mumkin |
| Sotuv soligʻi | Stavkalar 1-5% ni tashkil etadi. Baʼzi hollarda soliqdan ozod qilish qoʻllanilishi mumkin |
| Aktsiz soligʻi | Asosiy stavkalar aksiz tovarlarning jismoniy oʻlchov birligi uchun belgilangan aniq summalar (somda) shaklida oʻrnatilgan. Baʼzi hollarda soliqdan ozod qilish qoʻllanilishi mumkin |
| Mulk soligʻi | Stavkalar soliqqa tortiladigan mulkning kvadrat metri uchun belgilangan aniq summalar (somda) shaklida oʻrnatilgan, mulk obyekti maqsadi, joylashuvi va boshqa xususiyatlariga qarab. Baʼzi hollarda soliq imtiyozlari yoki soliq toʻlashdan ozod qilish qoʻllanilishi mumkin |
| Yer osti boyliklaridan foydalanish soliqlari | Bonus: Turli foydali qazilmalar uchun stavkalar maxsus tasniflash jadvaliga muvofiq Hukumat tomonidan AQSh dollarida jismoniy birlik uchun belgilangan (i) foydali qazilmalarni qazib olish uchun – zahiralar miqdori, oʻrganilganligi, qiymati va konlarning hajmiga qarab, va (ii) foydali qazilmalarni izlash va razvedka qilish uchun – litsenziya maydonining kattaligiga qarab. Baʼzi hollarda soliq imtiyozlari qoʻllanilishi mumkin. Royaltiga kelsak: Stavkalar (i) yer osti suvlarini qazib olish uchun – har bir kub metr uchun belgilangan aniq summalar (somda), suv turi va maqsadiga qarab, va (ii) boshqa foydali qazilmalarni qazib olish uchun – kimyoviy toza metall qiymatining/yigʻimning 1-12% ni tashkil etadi. Baʼzi hollarda soliq imtiyozlari qoʻllanilishi mumkin |
| Boshqa mumkin boʻlgan soliqlar | Нотариал фаолият юритувчи юридик шахсларнинг даромад солиғи-но-резидентлар: Ставкалар 5-10% ни ташкил қилади. Айрим ҳолларда (жумладан, икки марта солиқ солишдан қочиш тўғрисидаги шартномаларга мувофиқ 17) камайтирилган ставкалар ёки солиқ тўловидан озод қилиш қўлланилиши мумкин. Тоқимчилик ва тош-кен ишлаб чиқариш корхоналари даромад солиғи: Ставкалар солиққа тортиладиган металлнинг қийматига қараб 1-30% ни ташкил қилади 18, белгиланган тартибда аниқланадиган. |
Асосий акциз солиққа тортиладиган товарларга этил спирти, алкоголь ва кам алкогольли ичимликлар, сувлар, тамаки маҳсулотлари ва нефть маҳсулотлари киради. Қирғизистонда ишлаб чиқарилган ҳамда Қирғизистонга импорт қилинган акциз солиққа тортиладиган товарлар учун солиқ ставкалари умумий қоидалар бўйича фарқ қилмайди ва ягона ҳисобланади. Мулк солиғи Қирғиз Республикаси ҳудудида жойлашган ва солиқ тўловчилар мулки/фойдаланишида бўлган бинолар, хоналар, иншоотлар, ер участкалари ёки уларнинг қисмларидан олинади, шунингдек ижара шартномалари асосида фойдаланувчиларга берилади. Қирғиз Республикаси дунё бўйлаб тахминан 40 та давлат билан икки марта солиқ солишдан қочиш тўғрисидаги шартномаларни имзолаган. Олтин, кумуш, мис, сурма, симоб, вольфрам ва қўрғошин, шунингдек олтин қўшилмаси ва аффинажланган олтин, тайёр кумуш, мис, сурма, симоб, вольфрам ва қўрғошин маҳсулотларини қазиб олиш ва сотиш фаолияти тош-кен ва тош-кен қайта ишлаш корхоналари даромад солиғига тортилади. Бу ҳолда фойда солиғи бўйича «нол» ставка қўлланилади.
4.2. Махсус солиқ режимлари
Умумий солиқ режимига қўшимча равишда, Қирғиз Республикасининг солиқ тизими бир қатор махсус солиқ режимларини назарда тутади. Одатда, махсус солиқ режимлари умумий солиқ режимидаги баъзи асосий солиқ турлари ўрнига махсус солиқ/тўловларни қўллаш ёки баъзи солиқларнинг камайтирилган ставкаларини қўллаш ёки озод қилишни назарда тутади.
Умумий солиқ режимида белгиланган баъзи солиқларнинг камайтирилган ставкаларини қўллаш ёки озод қилиш. Махсус солиқ режимларидан қай бири қўлланилиши мумкинлиги ёки зарурлиги одатда субъектнинг мақоми, амалга ошираётган фаолият турлари ва/ёки жойлашган жойига боғлиқ.
| Солиқ режими/махсус солиқ | Қўллаш тартиби ва ставкалар |
|---|---|
| СЭЗ19 | Умумий солиқ режимида назарда тутилган кўпчилик солиқлардан озодлик учун СЭЗ субъектлари даромаддан 0.1-2% миқдорида йиғим тўлайдилар |
| УСН20 | Асосан даромаддан 0-8% ставкаларда ягона солиқ тўланади, бу фойда солиғи, солиққа тортиладиган етказиб беришлар бўйича ҚҚС ва сотиш солиғи ўрнига ҳисобланади |
| ПВТ21 | Фойда солиғи, солиққа тортиладиган етказиб беришлар бўйича ҚҚС ва сотиш солиғи ўрнига ПВТ резидентлари даромаддан 1% миқдорида йиғим тўлайдилар |
| Патент | Патентлар учун асосий солиқ ставкалари Қирғиз Республикаси Вазирлар Кабинети томонидан ваколатли солиқ органининг таклифига асосан фаолият турига қараб (сомда) белгиланади, бу фойда солиғи, солиққа тортиладиган етказиб беришлар бўйича ҚҚС ва сотиш солиғи ўрнига ҳисобланади |
| Электрон савдо солиғи | Электрон савдо соҳасидаги фаолият солиғи ўз товарлари учун даромаддан 2% ставкасда ёки бошқаларнинг товарлари учун харидордан олинган даромад суммаси билан товар эгасига тўланган пул суммаси орасидаги фарқдан тўланади, бу фойда солиғи, солиққа тортиладиган етказиб беришлар бўйича ҚҚС ва сотиш солиғи ўрнига ҳисобланади |
| Майнинг солиғи | Майнинг солиғи истеъмол қилинган электр энергияси ҳажми ва қийматига қараб 10% ставкасда тўланади, бу фойда солиғи, солиққа тортиладиган етказиб беришлар бўйича ҚҚС ва сотиш солиғи ўрнига ҳисобланади |
Эркин иқтисодий зоналар. Ягона солиқ асосида соддалаштирилган солиқ тизими. Юқори технологиялар парки.
| Soliq rejimi/ maxsus soliq | Qo‘llash tartibi va stavkalari |
|---|---|
| O‘yin faoliyatiga soliq | O‘yin faoliyatiga soliqning asosiy stavkalari o‘yin uskunasi birligi/ tikish qabul qilish punkti uchun belgilangan miqdorlar (somda) va daromad bilan ishtirokchilarga to‘langan yutuqlar farqining foizida belgilanadi, foyda solig‘i, QQS va savdo solig‘i o‘rniga |
| Maxsus rejimdagi savdo zonalari | Maxsus rejimdagi savdo zonalarida faoliyat soliq stavkalari Qirg‘iz Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan joriy kalendar yilda rejalashtirilgan daromad hajmiga qarab, bitta savdo joyi uchun belgilangan miqdorlar (somda) shaklida belgilanadi, foyda solig‘i, QQS va savdo solig‘i o‘rniga |
| SFIT «Tamchi»22 | SFIT «Tamchi» subyektlarining SFIT «Tamchi» hududidagi faoliyati barcha turdagi soliqlardan ozod qilinadi23 |
| Tranzaksiya solig‘i24 | Tranzaksiya faoliyati tranzaksiya summasining 0.1% stavkasi bo‘yicha tranzaksiya solig‘iga tortiladi, boshqa barcha soliqlar o‘rniga |
4.3. Boshqa majburiy to‘lovlar
Soliqlardan tashqari, Qirg‘iz Respublikasi qonunchiligi boshqa majburiy to‘lov turlarini ham nazarda tutadi, ularning qo‘llanilishi asosan amalga oshirilayotgan faoliyat va/yoki bajarilayotgan operatsiyalarga bog‘liq. Amaldagi barcha biznes subyektlariga faoliyat sohasidan qat’i nazar qo‘llaniladigan umumiy majburiy to‘lov turlaridan biri davlat ijtimoiy sug‘urta uchun sug‘urta badallari bo‘lib, ular Qirg‘iz Respublikasi Ijtimoiy Fondiga to‘lanadi. Asosiy stavkalar ishchilarga (shu jumladan xorijiylarga) to‘langan summalarning 27.25%25 va 12.25%26 ni tashkil etadi, ulardan 10% ish beruvchilar tomonidan ishchilarning hisobidan (ya’ni ishchilarga to‘lovlardan ushlab qolinadi), 17.25% va 2.25% esa ish beruvchilar tomonidan o‘z mablag‘laridan to‘liq to‘lanadi.
Maxsus moliyaviy investitsion hudud «Tamchi». SFIT «Tamchi» subyektlari uchun soliqlardan ozod qilish o‘rniga, ehtimol, SFIT «Tamchi»da ro‘yxatdan o‘tish va/yoki faoliyat uchun yig‘imlar belgilanishi mumkin, bu yig‘imlar SEZ subyektlari va/yoki PVX rezidentlariga o‘xshash bo‘ladi. Tranzaksiya – bu Qirg‘iz Respublikasi qonunchiligiga muvofiq davlat ro‘yxatidan o‘tgan tashkilot, yakka tartibdagi tadbirkor, xorijiy tashkilotning filial/vakolatxonasi tomonidan, shuningdek, Qirg‘iz Respublikasida doimiy vakolatxonasi bo‘lmagan va bank hisob raqami ochilgan bank manzilida davlat ro‘yxatidan o‘tmasdan soliq ro‘yxatidan o‘tgan xorijiy tashkilot tomonidan, xorijiy subyektning topshirig‘i bilan, o‘sha yoki boshqa xorijiy subyekt nomidan yoki unga qarshi boshqa xorijiy subyektga yoki uning nomiga moliyaviy mablag‘larni yo‘naltirish operatsiyasidir. Davlat byudjeti mablag‘lari bilan moliyalashtiriladigan tashkilotlar, umumdavlat ahamiyatidagi konlarni rivojlantirayotgan yer osti foydalanuvchilari, alkogol, tamaki mahsulotlari va yoqilg‘i-import qiluvchilar, mobil aloqa operatorlari, internet-provayderlar, tijorat banklari, maxsus moliyaviy-kredit muassasalari uchun. Qolgan tadbirkorlik subyektlari va notijorat tashkilotlar uchun.
Savollaringiz bormi?
Milliy investitsiya agentligiga savol bering — yuridik jihatlarni tushunishga yordam beramiz.
Materiallar Milliy investitsiya agentligi va Baker Tilly hamkorligida tayyorlangan, ma'lumot xarakteriga ega va yuridik maslahat hisoblanmaydi. Ma'lumotlar 2026 yil iyun holatiga mos keladi. Qaror qabul qilishdan oldin amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarni tekshiring va MIA bilan maslahat qiling.