6.1. Ҳуқуқий база
Қирғиз Республикасида меҳнат муносабатлари меҳнат қонунчилиги билан тартибга солинади, бу қонунчилик ходимлар ва иш берувчилар манфаатларининг мувозанатини таъминлаш, ходимларнинг меҳнат ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш учун қулай шарт-шароитлар яратишга қаратилган.
2025 йилда Қирғиз Республикасида янги Меҳнат кодекси кучга кирди, у 2004 йилдаги амалдаги кодексни алмаштирди.
Меҳнат қонунчилиги меҳнат шартномаларини тузиш, ўзгартириш ва тугатиш, иш вақти ва дам олиш вақти, меҳнат ҳақи, меҳнат муҳофазаси, меҳнат интизоми ҳамда ходимларга кафолатлар ва компенсациялар бериш масалаларини тартибга солади. Қонунчилик Қирғиз Республикаси ҳудудида фаолият юритувчи барча иш берувчилар ва ходимларга, шу жумладан хорижий иштирокчиларга эга ташкилотлар ва хорижий компанияларнинг филиалларига татбиқ этилади.
| Асосий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар | 2025 йил 23 январдаги Қирғиз Республикаси Меҳнат кодекси № 23 (кейинги ўринларда – Меҳнат кодекси); 2026 йил 5 июндаги ҚР «Меҳнат муҳофазаси тўғрисида»ги қонуни № 82; 2006 йил 13 январдаги ҚР «Ташқи меҳнат миграцияси тўғрисида»ги қонуни № 4 |
|---|---|
| Ваколатли орган | Қирғиз Республикаси меҳнат, ижтимоий таъминот ва миграция вазирлиги |
ВА ХОРИЖИЙ ХОДИМЛАРНИ ЯНГИ ҚАБУЛ ҚИЛИШ
ХОДИМЛАР
6.2. Меҳнат муносабатларининг асосий шартлари
Меҳнат муносабатлари пайдо бўлишининг асоси иш берувчи ва ходим ўртасида тузиладиган меҳнат шартномасидир. Меҳнат шартномаси муддати белгиланмаган ёки қонунчиликда кўрсатилган ҳолларда 5 йилдан ортиқ бўлмаган муддатга (муддатли меҳнат шартномаси) тузилиши мумкин. 32
Меҳнат муносабатлари тугатилганда, иш берувчилар қонунчиликда белгиланган тартиб ва ходимлар учун кафолатларга риоя қилиш мажбуриятига эгадирлар.
| Иш вақтининг оддий давомийлиги | Ҳафтасига 40 соатдан ортиқ бўлмаслиги |
|---|---|
| Қисқартирилган иш вақти | Нохолис ёшдагилар, оғир жисмоний меҳнат билан шуғулланувчи ходимлар, зарарли ёки хавфли меҳнат шароитларида фаолият юритувчи ходимлар ва айрим ходимлар тоифалари учун белгиланади |
| Йиллик асосий маошли таътил | 28 календарь кун |
| Синов муддати | 3 oygacha; tashkilot rahbarlari va ularning o‘rinbosarlari, bosh buxgalterlar va ularning o‘rinbosarlari, filiallardagi, vakolatxonalar va boshqa alohida tuzilmaviy bo‘linmalardagi rahbarlar uchun – 6 oygacha |
| Muddatli mehnat shartnomasi | Qonunchilikda belgilangan hollarda 5 yilgacha |
| Ish haqi | Ish haqi miqdori mehnat shartnomasi bilan belgilanadi va belgilangan minimal ish haqi miqdoridan past bo‘lishi mumkin emas |
| Ish haqining to‘lanish chastotasi | Oyda kamida 1 marta |
| Qo‘shimcha ish vaqti | Qonunda belgilangan hollarda yuqori to‘lov bilan yoki qo‘shimcha dam olish vaqti berish bilan ruxsat etiladi |
| Dam olish kunlari va bayram kunlarida ishlash | Cheklangan hollarda, odatda, yuqori to‘lov bilan yoki qo‘shimcha dam olish vaqti berish bilan ruxsat etiladi |
| Mehnat shartnomasining bekor qilinishi | Tomonlarning kelishuvi bilan, ishchining tashabbusi bilan, ish beruvchining tashabbusi bilan, mehnat shartnomasining muddati tugagach va qonunchilikda belgilangan boshqa asoslar bo‘yicha |
Qirg‘iz Respublikasi Mehnat kodeksining 2025 yil 23 yanvardagi 23-sonli Qonuni, 18-moddasi
6.3. Chet ellik ishchilarni yollash
Chet el fuqarolari Qirg‘iz Respublikasi mehnat va migratsiya qonunchiligiga muvofiq mehnat faoliyatini amalga oshirishlari mumkin.
Chet el ishchi kuchini jalb qilish yillik kvotalar asosida amalga oshiriladi. Mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun chet el fuqarosi mehnat vizasi va ish ruxsatnomasini birlashtirgan yagona ruxsatnomani olishi kerak. Shu bilan birga, Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi a’zo davlatlari fuqarolari Qirg‘iz Respublikasi hududida ish beruvchilar (yollovchilar) bilan tuziladigan tegishli shartnomalar asosida yagona ruxsatnoma olmasdan mehnat faoliyatini amalga oshirish huquqiga ega.
Qirg‘iz Respublikasi vizalarini rasmiylashtirish tartibi, chet el fuqarolari va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarning Qirg‘iz Respublikasi hududida yashash va mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun yagona ruxsatnoma hamda Qirg‘iz Respublikasi rezident-kartasi berish tartibi to‘g‘risidagi vaqtinchalik nizomning 53-band (Qirg‘iz Respublikasi Vazirlar Kabinetining 2026 yil 30 apreldagi 312-sonli qarori bilan tasdiqlangan).
Savollaringiz bormi?
Milliy investitsiya agentligiga savol bering — yuridik jihatlarni tushunishga yordam beramiz.
Materiallar Milliy investitsiya agentligi va Baker Tilly hamkorligida tayyorlangan, ma'lumot xarakteriga ega va yuridik maslahat hisoblanmaydi. Ma'lumotlar 2026 yil iyun holatiga mos keladi. Qaror qabul qilishdan oldin amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarni tekshiring va MIA bilan maslahat qiling.