7.1. Hukuki temel
Kırgız Cumhuriyeti'nin Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ve Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) üyeliği, dış ticaret ve gümrük düzenlemeleri konularını doğrudan etkiler; burada önemli rol oynayan sadece ve hatta esas olarak ulusal mevzuat değil, Kırgızistan'ın belirtilen örgütlere katılırken taraf olduğu uluslararası anlaşmalar ile AEB ve DTÖ üyesi olduktan sonra imzalayıp onayladığı uluslararası anlaşmalardır. Ayrıca, AEB çerçevesinde, uluslararası anlaşmaların yanı sıra, AEB yetkili organlarının kararları gibi çeşitli düzenleyici işlemler kabul edilmekte olup, bunlar uluslararası anlaşmalarla birlikte AEB hukukunu oluşturur ve bu hukuk ulusal mevzuata üstünlük sağlar.
| Temel düzenleyici hukuki belgeler | 15 Nisan 1994 tarihli DTÖ Kuruluş Marrakeş Anlaşması (Kırgız Cumhuriyeti'nin katılım protokolü 14 Ekim 1998) 29 Mayıs 2014 tarihli AEB Anlaşması (Kırgız Cumhuriyeti'nin katılım anlaşması 23 Aralık 2014) 11 Nisan 2017 tarihli AEB Gümrük Kodu 24 Nisan 2019 tarihli Kırgız Cumhuriyeti "Gümrük Düzenlemesi Hakkında" Kanunu No. 52 |
|---|---|
| Yetkili organ | Kırgız Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'na bağlı Devlet Gümrük Servisi |
VE GÜMRÜK
DÜZENLEMESİ
7.2. Dış ticaret düzenlemesi
Kırgız Cumhuriyeti'nin dış ticaret politikası, devletin ulusal çıkarları ile birlikte, DTÖ ve AEB üyeliği ve bu üyeliklerden kaynaklanan yükümlülükler dikkate alınarak, ticaret alanında imzalanmış ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşmalar çerçevesinde uygulanmaktadır.
Kırgızistan, DTÖ üyesi olarak, DTÖ üyesi olan 100'den fazla ülkeyle ilişkilerinde ayrımcılık yapmama ilkesine dayanan en çok kayrılan ülke rejimini uygular; bu rejim, ilgili ticaret ortaklarına eşit avantajlı koşullar (özellikle, bu ülkelerden gelen mallara uygulanan gümrük vergilerinin aynı oranlarda olması) sağlamayı öngörür.
Kırgız Cumhuriyeti tarafından imzalanan ilgili uluslararası anlaşmalar ve AEB çerçevesinde yapılan uluslararası anlaşmalar temelinde, 12 ülkeyle (çoğunlukla BDT ülkeleri, Vietnam, Sırbistan, İran) ilişkilerde Kırgızistan serbest ticaret rejimini uygular; bu rejim genellikle bu ülkelerden gelen malların gümrük vergilerinden muaf tutulmasını ve karşılıklı ticarette tüm veya bazı tarife dışı düzenleyici önlemlerin uygulanmamasını içerir.
Kırgızistan, 70'ten fazla ülkeyle (en az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler) ilişkilerinde tercihli rejim uygular; bu rejim, bu ülkelerden gelen ve Kırgızistan'a ithal edilen belirli (ancak tüm değil!) mallara sıfır veya indirimli (tercihli) gümrük vergisi oranlarının uygulanmasını öngörür.
7.3. Gümrük düzenlemesi
Kırgız Cumhuriyeti'nde gümrük düzenlemesinin temelini, 1 Ocak 2018'de yürürlüğe giren AEB Gümrük Kodu ve Kırgız Cumhuriyeti "Gümrük Düzenlemesi Hakkında" Kanunu oluşturur.
AEB kapsamında, AEB üye devletlerinde üretilen ve/veya AEB malı statüsü kazanmış malların AEB içinde serbest dolaşımını sağlayan tek bir iç pazar işlev görmektedir; bu mallara gümrük işlemi (beyan), gümrük kontrolü, gümrük vergileri ve harçları uygulanmaz. Bu nedenle, bu malların Kırgızistan'dan diğer AEB üye devletlerine veya diğer AEB üye devletlerinden Kırgızistan'a hareketinde gümrük düzenlemesi uygulanmaz. Bu durumda, söz konusu mallar vergi idaresine tabi olup, Kırgızistan topraklarına ithalatlarında Kırgız Cumhuriyeti vergi mevzuatında öngörülen oranlarda ithalat vergilerine (KDV ve özel tüketim vergisi) tabidir.34
Kırgızistan'da uygulanan ithalat KDV ve özel tüketim vergisi oranları bu Rehberin 4. bölümünde verilmiştir
| İŞLETME PUSULASI | Kırgızistan Hukuki Rehberi Kırgızistan'dan AEB üyesi olmayan ülkelere mal ihracatı ve bu ülkelerden Kırgızistan'a mal ithalatında gümrük düzenlemesi tam olarak uygulanır. Bu, söz konusu malların AEB Gümrük Kodu'nda belirlenen gümrük prosedürleri uygulanarak gümrük işlemlerine (beyan) tabi tutulması, gümrük kontrolü yapılması ve geçerli gümrük vergilerine tabi olması anlamına gelir. AEB Gümrük Kodu, malların tabi olabileceği yaklaşık 20 gümrük prosedürü öngörür (iç tüketim için serbest bırakma, ihracat, gümrük transit, geçici ithalat/ihracat, gümrük/serbest depo, yeniden ithalat/yeniden ihracat, serbest gümrük bölgesi, çeşitli işleme rejimleri ve diğerleri). Uygulanan başlıca gümrük vergileri ithalat gümrük vergileri35, malların gümrük işlemleri ile ilgili hizmet bedeli36, ithalat KDV'si ve ithalat özel tüketim vergisidir37. Ayrıca diğer gümrük vergileri de (örneğin, ihracat gümrük vergileri, gümrük eşlik hizmet bedeli, navigasyon (elektronik) mühür uygulama bedeli, özel anti-damping ve telafi edici vergiler ve diğerleri) konulabilir ve uygulanabilir, ancak pratikte yukarıda belirtilen gümrük vergileri kadar sık kullanılmazlar. 35 Kırgızistan'ın en çok kayrılan ülke rejimini uyguladığı ülkelerden gelen mallara ilişkin temel ithalat gümrük vergisi oranları, Dış Ticaret Mal Tarifesi'ne bağlı olarak AEB Tek Gümrük Tarifesi'nde her bir mal pozisyonu için ayrı ayrı belirlenmiştir. Oranlar tüm AEB ülkeleri için aynıdır. Tek Gümrük Tarifesi'nde yer alan oran türleri farklıdır: ad valorem (malın gümrük değeri yüzdesi olarak), spesifik (malın fiziksel ölçü birimi başına para miktarı olarak), karma (karışık). 36 Gümrük işlemleri hizmet bedeli oranı, malların gümrük değeri üzerinden %0,4 olup, her durumda en az 500 som ve en fazla 250.000 som olmalıdır. 38 37 İthalat KDV ve özel tüketim vergisi oranları bu Rehberin 4. bölümünde verilmiştir. | |||
|---|---|---|---|---|
| İŞLETME PUSULASI | Kırgızistan için Hukuki Rehber | |||
| Kırgızistan'dan EAEU üyesi olmayan ülkelere mal ihracatı ve bu tür ülkelerden Kırgızistan'a mal ithalatı durumunda, gümrük düzenlemeleri tam olarak uygulanır. Bu, söz konusu malların Gümrük Birliği EAEU Gümrük Kanunu tarafından belirlenen gümrük prosedürleri uygulanarak gümrük işlemlerine (beyanına) tabi tutulacağı, gümrük kontrolüne ve geçerli gümrük vergilerine tabi olacağı anlamına gelir. EAEU Gümrük Kanunu, malların tabi tutulabileceği yaklaşık 20 gümrük prosedürü öngörmektedir (iç tüketim için serbest bırakma, ihracat, gümrük transit, geçici ithalat/ihracat, gümrük/serbest depo, reimport/reeksport, serbest gümrük bölgesi, çeşitli işleme rejimleri ve diğerleri). Uygulanan başlıca gümrük vergileri ithalat gümrük vergileri35, malların gümrük işlemleri ile ilgili hizmet bedeli36, ithalatta KDV ve ithalatta özel tüketim vergisidir37. Ayrıca diğer tür gümrük vergileri de konulabilir ve uygulanabilir (örneğin, ihracat gümrük vergileri, gümrük refakat hizmet bedeli, navigasyon (elektronik) mühür uygulama bedeli, özel anti-damping ve telafi edici vergiler ve diğerleri), ancak pratikte yukarıda belirtilen gümrük vergileri kadar sık kullanılmazlar. 35 Kırgızistan'ın en çok kayrılan ülke rejimini uyguladığı ülkelerden gelen mallara ilişkin ithalat gümrük vergilerinin temel oranları, EAEU Tek Gümrük Tarifesi'nde Dış Ticaret Mal Tarifesi'ne bağlı olarak, yani her bir mal pozisyonu için ayrı ayrı belirlenmiştir. Oranlar tüm EAEU ülkeleri için aynıdır. Tek Gümrük Tarifesi'nde yer alan oran türleri farklıdır: ad valorem (malların gümrük değerinin yüzdesi olarak), spesifik (malın fiziksel ölçü birimi başına para miktarı olarak), kombine (karma). 36 Gümrük işlemleri hizmet bedeli oranı, malların gümrük değerinin %0,4'üdür, ancak her durumda en az 500 som ve en fazla 250 bin som olmalıdır. 38 37 Malların ithalatında KDV ve özel tüketim vergisi oranları bu Rehberin 4. bölümünde verilmiştir. |
Sorularınız mı var?
Ulusal Yatırım Ajansı'na sorun — hukuki konularda yardımcı olalım.
Materyaller, Ulusal Yatırım Ajansı ile Baker Tilly iş birliğiyle hazırlanmış olup bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık değildir. Veriler Haziran 2026 tarihindedir. Karar vermeden önce yürürlükteki mevzuatı kontrol edin ve NAI ile danışın.