| БІЗНЭС-КАМПАС | Юрыдычны даведнік па Кыргызстане 3. АДКРЫЦЦЁ БІЗНЭСУ Ў КЫРГЫЗСТАНЕ 3.1. Арганізацыйна-прававыя формы для адкрыцця і вядзення бізнесу ў Кыргызстане Закон Рэспублікі Кыргызстан «прапануе» разнастайны выбар арганізацыйна-прававых формаў для адкрыцця і вядзення бізнесу. Да іх, у тым ліку, адносяцца філіялы і прадстаўніцтвы, а таксама наступныя віды камерцыйных арганізацый: поўнае таварыства, камандзітнае таварыства, таварыства з абмежаванай адказнасцю, таварыства з дадатковай адказнасцю, закрытае акцыянернае таварыства, адкрытае акцыянернае таварыства, кааператыў, сялянскае фермерскае гаспадарка, дзяржаўнае прадпрыемства, муніцыпальнае прадпрыемства. Аднак найбольш распаўсюджанымі і часта выкарыстоўванымі з указаных формаў з'яўляюцца: таварыства з абмежаванай адказнасцю (ТАА), закрытае акцыянернае таварыства (ЗАТ) і філіял / прадстаўніцтва. Для некаторых відаў дзейнасці заканадаўствам могуць усталёўвацца патрабаванні аб стварэнні арганізацыі ў пэўнай арганізацыйна-прававой форме (напрыклад, банкі, як правіла, ствараюцца ў Кыргызстане ў форме акцыянерных таварыстваў), а таксама патрабаванні да мінімальнага памеру статутнага капіталу. 20 | |||
|---|---|---|---|---|
| БІЗНЭС-КАМПАС | Юрыдычны даведнік па Кыргызстане | |||
| 3. АДКРЫЦЦЁ БІЗНЭСУ Ў КЫРГЫЗСТАНЕ 3.1. Арганізацыйна-прававыя формы для адкрыцця і вядзення бізнесу ў Кыргызстане Закон Рэспублікі Кыргызстан «прапануе» разнастайны выбар арганізацыйна-прававых формаў для адкрыцця і вядзення бізнесу. Да іх, у тым ліку, адносяцца філіялы і прадстаўніцтвы, а таксама наступныя віды камерцыйных арганізацый: поўнае таварыства, камандзітнае таварыства, таварыства з абмежаванай адказнасцю, таварыства з дадатковай адказнасцю, закрытае акцыянернае таварыства, адкрытае акцыянернае таварыства, кааператыў, сялянскае фермерскае гаспадарка, дзяржаўнае прадпрыемства, муніцыпальнае прадпрыемства. Аднак найбольш распаўсюджанымі і часта выкарыстоўванымі з указаных формаў з'яўляюцца: таварыства з абмежаванай адказнасцю (ТАА), закрытае акцыянернае таварыства (ЗАТ) і філіял / прадстаўніцтва. Для некаторых відаў дзейнасці заканадаўствам могуць усталёўвацца патрабаванні аб стварэнні арганізацыі ў пэўнай арганізацыйна-прававой форме (напрыклад, банкі, як правіла, ствараюцца ў Кыргызстане ў форме акцыянерных таварыстваў), а таксама патрабаванні да мінімальнага памеру статутнага капіталу. 20 |
| Параўнальны крытэрый | ТАА | ЗАТ | Філіял/прадстаўніцтва |
|---|---|---|---|
| Юрыдычны статус і праваздольнасць | Форма гаспадарчага таварыства, якое ўтвараецца адным або некалькімі асобамі, якія маюць абавязковыя правы ў адносінах да гэтага гаспадарчага таварыства, і статутны капітал якога падзелены на долі (у ТАА) або на акцыі (у ЗАТ). Мае грамадзянскія правы і нясе грамадзянскія абавязкі, неабходныя для ажыццяўлення любых відаў дзейнасці, не забароненых законам | Аддзеленае падраздзяленне юрыдычнай асобы, размешчанае па-за месцам яе знаходжання і якое ажыццяўляе ўсе або частку яе функцый/ прадстаўніцтва і абарону інтарэсаў | |
| Заснавальнік(і) | Не больш за 30. Паводле агульнага правіла, заснавальнікамі могуць быць фізічныя і/або юрыдычныя асобы (у тым ліку замежныя). Максімальная глыбіня ланцужка валодання ТАА з адзіным заснавальнікам – не больш за 3 узроўні. Можа мець у якасці адзінага ўдзельніка іншае гаспадарчае таварыства, якое складаецца з аднаго чалавека, пры ўмове, што такія гаспадарчыя таварыствы не знаходзяцца пад прамым або ўскосным кантролем замежнай юрыдычнай асобы | Не больш за 50. Паводле агульнага правіла, заснавальнікамі могуць быць фізічныя і/або юрыдычныя асобы (у тым ліку замежныя). Можа быць створана адной асобай або складацца з аднаго чалавека ў выпадку набыцця адным акцыянерам усіх акцый ЗАТ | Заснавальнікам з'яўляецца ствараючая юрыдычная асоба. Паводле агульнага правіла, якіх-небудзь забаронаў або абмежаванняў на стварэнне юрыдычнымі асобамі (у тым ліку замежнымі) сваіх філіялаў/ прадстаўніцтваў няма |
| Адказнасць заснавальніка(оў) | Паводле агульнага правіла, заснавальнікі/ акцыянеры нясуць адказнасць толькі ў памеры ўкладаў у статутны капітал/ кошту акцый. Таварыства, якое складаецца з аднаго чалавека, нясе салідарную субсідыярную адказнасць па абавязках гаспадарчага таварыства, у якім яно з’яўляецца адзіным удзельнікам/ акцыянерам | Заснаваўшая юрыдычная асоба нясе адказнасць за дзейнасць (у тым ліку па абавязках і даўгах) філіяла/ прадстаўніцтва |
| Мінімальны парог не прадугледжаны. Павінен быць цалкам аплочаны на працягу | Не менш за 100 тысяч сом. 14 Павінен быць цалкам аплочаны на момант | ||
|---|---|---|---|
| Статутны капітал | першага года дзейнасці з моманту дзяржаўнай рэгістрацыі ТАА. Не дапускаецца вызваленне ўдзельніка ТАА ад абавязку ўнясення ўкладу ў статутны капітал, у тым ліку шляхам зачацця патрабаванняў да ТАА | стварэння ЗАТ. Не дапускаецца вызваленне акцыянера ад абавязку аплаты акцый, у тым ліку шляхам зачацця патрабаванняў да ЗАТ | Не ўжываецца |
| Арганы кіравання | 1. Агульнае сход удзельнікаў (адзіны ўдзельнік)/ Агульнае сход акцыянераў 2. Савет дырэктараў (апцыянальна) 3. Выканаўчы орган (калегіяльны або адзіночны) 4. Служба ўнутранага аўдыту/ унутраны аўдытар (для ТАА - апцыянальна) | 1. Створанае юрыдычнае асобу (кампетэнтны орган кіравання/ упаўнаважаная службовая асоба) 2. Кіраўнік філіяла/ прадстаўніцтва | |
| Размеркаванне прыбытку | Няма патрабаванняў па мінімальным або максімальным памеры выплачаных дывідэндаў | Па агульным правіле, ЗАТ павінна накіроўваць не менш за 25% чыстага прыбытку на выплату дывідэндаў | Няма патрабаванняў па мінімальным або максімальным памеры размеркаванай (выплачанай) чыстай прыбытку |
| Падаткаабкладанне | Выбар арганізацыйна-прававой формы, як правіла, не ўплывае на падатковы рэжым | ||
| Некаторыя асаблівасці | 1. Прадбачана магчымасць прымусовага выключэння і добраахвотнага выхаду ўдзельніка(ў) з ТАА 2. Гнуткае прававое рэгуляванне дзейнасці ТАА 3. Рэестр удзельнікаў вядзе дзяржаўны рэгіструючы орган | 1. Дзейнасць ЗАТ юрыдычна больш зарэгулявана ў параўнанні з іншымі формамі арганізацый 2. ЗАТ павінна самастойна весці рэестр акцыянераў або наняць для гэтага незалежнага рэгістратара 3. Акцыянеры ЗАТ валодаюць пераважным правам пакупкі акцый ЗАТ, якія прадаюцца іншымі акцыянерамі 4. Да 25% акцый могуць быць прывілеяванымі | 1. Кіраўнік філіяла/ прадстаўніцтва дзейнічае на падставе даверанасці і ў межах прадугледжаных у ёй паўнамоцтваў 2. Дзейнасць філіяла/ прадстаўніцтва заканадаўствам рэгулюецца мінімальна |
Прыкладна 1 144 долары ЗША.
3.2. Працэдура дзяржаўнай
рэгістрацыі арганізацый
Дзяржаўная рэгістрацыя носіць заяўны характар і ў цяперашні час ажыццяўляецца па прынцыпе «адзінага акна», які прадугледжвае адначасовую рэгістрацыю ў органе юстыцыі, падатковым органе, органе статыстыкі і Сацыяльным фондзе з прысваеннем рэгістрацыйнага нумара, ІПН і кода ОКПО. У некаторых выпадках рэгістрацыя ажыццяўляецца ў лічбавай (электроннай) форме. Стандартныя тэрміны рэгістрацыі складаюць 3-5 працоўных дзён, пры гэтым прадугледжана магчымасць паскоранай рэгістрацыі за дадатковую плату. Пералік дакументаў, неабходных для рэгістрацыі, звычайна ўключае заяўленне ўстаноўленай формы, рашэнне заснавальніка(ў) аб стварэнні арганізацыі з пэўным пералікам пытанняў і інфармацыі, якія павінны быць адлюстраваны ў ім у адпаведнасці з заканадаўствам, дакумент(ы) на заснавальніка(ў), вызначаныя заканадаўствам, дакумент(ы) на юрыдычны адрас стваранай арганізацыі, дакумент, які пацвярджае асобу кіраўніка, і ў асобных выпадках некаторыя іншыя дакументы. У выпадку станоўчага выніку экспертызы прадстаўленых дакументаў рэгіструючы орган выдае загад аб дзяржаўнай рэгістрацыі і ўносіць адпаведную інфармацыю ў Адзіны дзяржаўны рэестр юрыдычных асоб, філіялаў і прадстаўніцтваў Кыргызскай Рэспублікі.
3.3. Патрабаванні па ліцэнзаванні
і атрыманні дазволаў
Для ажыццяўлення пэўных відаў дзейнасці і/або здзяйснення пэўных аперацый на тэрыторыі Кыргызскай Рэспублікі можа спатрэбіцца атрыманне адпаведных ліцэнзій, дазволаў або іншых дакументаў дазваляльнага характару (сертыфікаты, пасведчанні, удзельніцтвы, заключэнні, пратаколы, акты, даведкі і г.д.). У Кыргызскай Рэспубліцы ўжо доўгі час вядзецца праца і прымаюцца меры, накіраваныя на спрашчэнне і аптымізацыю ліцэнзійных і дазволных працэдур, у тым ліку на разумнае скарачэнне дазволных дакументаў з мэтай павышэння прывабнасці для інвестараў і ліквідацыі лішніх бар’ераў для вядзення бізнесу. Адной з такіх апошніх мер з'яўляецца Указ Прэзідэнта Кыргызскай Рэспублікі ад 16 красавіка 2026 года № 144. У адпаведнасці з гэтым указам была ўведзена так званая рэгулятарная «гільяціна» ў галіне дазволных дакументаў, якая прадугледжвае вычарпальны пералік дазволных дакументаў з рэалізацыяй мерапрыемстваў па аптымізацыі працэдур выдачы некаторых з іх і прадугледжвае, што грамадзяне і суб’екты прадпрымальніцтва Кыргызскай Рэспублікі маюць права ажыццяўляць дзейнасць без атрымання дазволных дакументаў, якія раней патрабаваліся, але не былі ўключаны ў названы пералік. Такім чынам, агульная колькасць неабходных дазволных дакументаў была скараціна больш чым у два разы (з 905 да 439).
Дадаткова дзяржавай прымаюцца меры па падтрымцы асобных прыярытэтных напрамкаў эканомікі. У прыватнасці, Прэзідэнтам Кыргызскай Рэспублікі падпісаны ўказы аб падтрымцы IT-сектара, стартапаў, крэатыўных індустрый і аднаўляльных крыніц энергіі. Таксама быў прыняты Закон Кыргызскай Рэспублікі «Аб венчурным фінансаванні», накіраваны на развіццё механізмаў фінансавання інавацыйных і перспектыўных бізнес-праектаў.
Большасць дазволных дакументаў з’яўляюцца неадчужальнымі (г.зн. іх нельга прадаць або перадаць на іншых умовах для выкарыстання іншымі асобамі, акрамя выпадкаў рэарганізацыі) і яны выдаюцца на пэўны тэрмін, бяссрочна або для выканання разавых аперацый. Ліцэнзіі і дазволы ўключаюцца ў Адзіны аўтаматызаваны (электронны) рэестр ліцэнзій і дазволаў Кыргызскай Рэспублікі. Кожны ліцэнзуючы дзяржаўны орган размяшчае на сваім афіцыйным сайце, у тым ліку спісы выдадзеных ліцэнзій і дазволаў, формы заяў і пералікі дакументаў, неабходных для атрымання ліцэнзій/ дазволаў, а таксама рэгулюючыя нарматыўныя прававыя акты. Адным з асноўных нарматыўных прававых актаў, якія рэгулююць пытанні ліцэнзавання (агульныя прынцыпы, віды і тыпы ліцэнзій і дазволаў, асноўны пералік відаў дзейнасці і аперацый, якія патрабуюць атрымання ліцэнзій/ дазволаў, парадак ліцэнзавання, ліцэнзійны кантроль, падставы спынення дзеяння ліцэнзій/ дазволаў) з’яўляецца Закон КР «Аб ліцэнзійна-дозвальнай сістэме ў Кыргызскай Рэспубліцы» ад 19 кастрычніка 2013 года № 195. Тым не менш, пытанні ліцэнзавання некаторых відаў дзейнасці (напрыклад, банкаўская дзейнасць, дзейнасць у сферы недрапользавання, дзейнасць аператара тэлекамунікацый) асобна або больш падрабязна рэгулююцца іншымі спецыяльнымі законамі і іншымі нарматыўнымі прававымі актамі.
У Кыргызстане могуць прызнавацца ліцэнзіі, выдадзеныя ўпаўнаважанымі органамі замежных дзяржаў: у парадку ўзаемнага прызнання ліцэнзій, у парадку аўтаматычнага прызнання ліцэнзій на падставе адпаведных міжнародных пагадненняў, а таксама ў аднабаковым парадку пры ўмове ўключэння дадзеных ліцэнзій у зацверджаны Кабінетам Міністраў Кыргызскай Рэспублікі пералік ліцэнзій, прызнаных на тэрыторыі Кыргызскай Рэспублікі ў аднабаковым парадку. Пры гэтым уключэнню ў пералік ліцэнзій, прызнаных на тэрыторыі Кыргызскай Рэспублікі ў аднабаковым парадку, падлягаюць толькі тыя ліцэнзіі, выдадзеныя ліцэнзіярамі замежных дзяржаў, ліцэнзійныя патрабаванні якіх ідэнтычныя або перавышаюць патрабаванні, устаноўленыя заканадаўствам Кыргызскай Рэспублікі.
Сельская гаспадарка
Фінансавы сектар Будаўніцтва
Энергетыка Іншае Прамысловасць
Адукацыя
Недрапользаванне Сувязь і транспарт
Медыцына і фармацыя
Глядзіце таксама
Засталіся пытанні?
Задайце пытанне Нацыянальнаму агенцтву па інвестыцыях — дапаможам разабрацца ў прававых аспектах.
Матэрыялы падрыхтаваны Нацыянальным агенцтвам па інвестыцыях сумесна з Baker Tilly, нясуць інфармацыйны характар і не з'яўляюцца юрыдычнай кансультацыяй. Даныя актуальныя на чэрвень 2026 г. Перад прыняццем рашэнняў звярайцеся з дзеючымі НПА і кансультуйцеся з НАІ.