Інвестыцыйны клімат

2.1.Прававая база

Дзяржаўная інвестыцыйная палітыка накіравана на стварэнне спрыяльнага інвестыцыйнага клімату, стымуляванне прыцягнення нацыянальных і замежных інвестыцый, усталяванне роўных і справядлівых прававых прынцыпаў і гарантый абароны інвестыцый.

Ключавы закон

Закон КР «Аб інвестыцыях у Кыргызскай Рэспубліцы» ад 12 жніўня 2025 года № 198 (далей – Закон аб інвестыцыях)

Упаўнаважаны орган

Нацыянальнае агенцтва па інвестыцыях пры Прэзідэнце Кыргызскай Рэспублікі

Усяго: $1,31 млрд. (2025)

Нацыянальны статыстычны камітэт КР, Інвестыцыі ў Кыргызскую Рэспубліку, Экспрэс-інфармацыя на 10 чэрвеня 2026 года..

2.2.Інвестыцыйныя гарантыі і абарона

Заканадаўства прадугледжвае сістэму прававых гарантый і механізмаў абароны для замежных інвестараў. Ключавыя гарантыі і механізмы абароны ўключаюць, у прыватнасці:

• прадастаўленне нацыянальнага рэжыму для замежных інвестараў, што азначае, што замежныя інвестары ў аналагічных абставінах карыстаюцца не менш спрыяльным рэжымам, чым нацыянальныя інвестары;
• магчымасць вырашэння інвестыцыйных спрэчак у міжнародным арбітражы пры наяўнасці арбітражнай дамовы і/або адпаведнага міжнароднага дагавора;
• магчымасць рэалізацыі буйных інвестыцыйных праектаў на аснове дагаворнай мадэлі, уключаючы інвестыцыйныя пагадненні з дзяржавай;
• прыярытэт прымянення міжнародных дагавораў у выпадку, калі імі прадугледжаны больш спрыяльныя ўмовы для інвестараў (пры захаванні нацыянальных інтарэсаў дзяржавы);
• недапушчальнасць неабгрунтаванага ўмяшання ў гаспадарчую дзейнасць інвестара;
• шырокі падыход да вызначэння «інвестыцый» (капітал, маёмасць, інтэлектуальная ўласнасць, дамоўныя правы і г.д.);
• абарону ад незаконнай экспрапрыяцыі, уключаючы абавязак выплаты суразмернай і своечасовай кампенсацыі па рынкавай вартасці;
• гарантыі доступу да інфармацыі, свабоды ажыццяўлення інвестыцыйнай дзейнасці ў адпаведнасці з законам;
• свабоду выбару формаў і спосабаў інвеставання;
• права на свабодны перавод даходаў і капіталу.

2.3.Стымулюючыя меры

У залежнасці ад памераў і напрамкаў інвестыцый інвестару могуць быць прадастаўлены наступныя стымулюючыя меры:

• рэжым стабілізацыі, падатковыя, мытныя льготы, льготы па не падатковых плацяжах
• паскораная амартызацыя асноўных сродкаў
• падключэнне да інжынернай інфраструктуры і камунікацый
• прадастаўленне інвестыцыйнай візы
• распрацоўка і прыняцце спецыяльных правілаў і патрабаванняў тэхнічнага рэгулявання ў выпадку іх адсутнасці
• прадастаўленне ліцэнзій, дазволаў і іншых дакументаў
• прадастаўленне правоў на зямельныя ўчасткі, водныя аб’екты.

2.4.Інвестыцыйныя пагадненні

Закон аб інвестыцыях прадугледжвае магчымасць рэалізацыі інвестыцыйных праектаў на падставе інвестыцыйных пагадненняў, якія вызначаюць правы, абавязкі і адказнасць бакоў, а таксама ўмовы рэалізацыі інвестыцыйнага праекта.

У Кыргызстане інвестыцыйнае пагадненне можа быць заключана:

• паміж інвестарам і дзяржаўнымі органамі або органамі мясцовага самакіравання;
• паміж інвестарам і Кабінетам Міністраў (у прадугледжаных законам выпадках).

Выбар боку інвестыцыйнага пагаднення залежыць ад аб’ёму інвестыцый, прадугледжаных праектам.

Інвестыцыйныя пагадненні могуць заключацца па выніках адкрытага конкурсу альбо шляхам прамых перамоў паміж інвестарам і Кабінетам Міністраў. Прамыя перамовы з Кабінетам Міністраў прымяняюцца, калі аб’ём інвестыцый складае ад 1 млрд. сомаў (≈ 11,5 млн. долараў ЗША), і пры ўмове, што інвестар валодае пацверджаным вопытам паспяховай рэалізацыі праектаў у аналагічнай сферы дзейнасці. Парадак і ўмовы правядзення прамых перамоў вызначаюцца Кабінетам Міністраў.

Для праектаў з меншым аб’ёмам інвестыцый бакамі інвестыцыйнага пагаднення могуць выступаць дзяржаўныя органы і органы мясцовага самакіравання. Так, органы мясцовага самакіравання (за выключэннем мэрыяў гарадоў) маюць права заключаць інвестыцыйныя пагадненні па праектах з аб’ёмам інвестыцый ад 1 млн да 50 млн сомаў, а два і больш такіх органаў – па праектах з аб’ёмам інвестыцый ад 1 млн да 200 млн сомаў.

Мэрыі гарадоў, за выключэннем гарадоў Бішкек і Ош, могуць выступаць бокам пагаднення па праектах коштам ад 1 млн да 300 млн сомаў, а пры ўдзеле разам з імі іншых органаў мясцовага самакіравання – ад 1 млн да 400 млн сомаў. Па праектах з аб’ёмам інвестыцый ад 1 млн да 1 млрд сомаў бакамі інвестыцыйнага пагаднення таксама могуць выступаць органы мясцовага самакіравання гарадоў Бішкек і Ош, а таксама адпаведныя міністэрствы і ведамствы Кыргызскай Рэспублікі.

Нацыянальны статыстычны камітэт КР, Інвестыцыі ў Кыргызскую Рэспубліку, Экспрэс-інфармацыя на 10 чэрвеня 2026 года.

2.5.Рэжым стабілізацыі

Пры выкананні прадугледжаных заканадаўствам умоў інвестары могуць заключыць пагадненне аб стабілізацыі тэрмінам да 10 гадоў, якое дазваляе ўжываць найбольш спрыяльныя ўмовы рэалізацыі інвестыцыйнага праекта ў адносінах да падаткаў і непадатковых плацяжоў. У выпадку ўнясення змяненняў у падатковае заканадаўства або заканадаўства аб непадатковых плацяжах у перыяд рэалізацыі інвестыцыйнага праекта, інвестар і/або інвестуемае прадпрыемства, якое заключыла пагадненне аб стабілізацыі, мае права працягваць прымяняць абраныя найбольш спрыяльныя ўмовы, а таксама выкарыстоўваць больш спрыяльныя ўмовы, калі яны будуць уведзены пасля заключэння пагаднення.

Асноўныя характарыстыкі рэжыму стабілізацыі:

1. тэрмін прымянення – да 10 гадоў; 2 3 4 5
2. прымяняецца да інвестыцыйных праектаў, якія адпавядаюць устаноўленым крытэрам;
3. прымяняецца як да інвестара, так і да інвестуемага прадпрыемства;
4. распаўсюджваецца на падаткі (уключаючы падатак на дабаўленую вартасць (ПДВ), за выключэннем іншых касвенных падаткаў) і непадатковыя плацяжы (за выключэннем плацяжоў за паслугі, якія прадастаўляюцца дзяржаўнымі органамі);
5. захоўваецца пры змене структуры акцыянераў або ўдзельнікаў інвестара і/або інвестуемага прадпрыемства.

Права на выкарыстанне рэжыму стабілізацыі прадастаўляецца пры наступных умовах:

• здзейсненне інвестыцый у памеры не менш за 200 млн. сомаў (≈ 2,3 млн. долараў ЗША) у капітал інвестуемага прадпрыемства на працягу 3 гадоў з даты падпісання пагаднення аб стабілізацыі;
• для праектаў у сферы недрапользавання – здзяйсненне інвестыцый у памеры не менш за 1 млрд. сомаў (≈ 11,5 млн. долараў ЗША) на працягу 5 гадоў з даты падпісання пагаднення аб стабілізацыі.

2.6.Двухбаковія пагадненні аб стымуляванні і абароне інвестыцый

Кыргызская Рэспубліка заключыла больш за 30 двухбаковых пагадненняў аб стымуляванні і ўзаемнай абароне інвестыцый. 12 Такія пагадненні, як правіла, прадугледжваюць:

• справядлівы і роўнапраўны рэжым;
• свабодны пераклад даходаў і капіталу;
• абарону ад незаконнай экспрапрыяцыі;
• доступ да міжнароднага інвестыцыйнага арбітражу.

2.7.Разгляд інвестыцыйных спрэчак

З 2022 года Кыргызская Рэспубліка з'яўляецца дзяржавай-удзельніцай Канвенцыі МЦУІС13.

Інвестыцыйныя спрэчкі могуць вырашацца:

• шляхам перамоў і медыяцыі;
• у судах Кыргызскай Рэспублікі;
• у міжнародным арбітражы ў выпадку наяўнасці адпаведнага пісьмовага пагаднення, якое ўтрымлівае сапраўдную арбітражную агаворку, або калі дадзеная спрэчка перадаецца ў арбітраж у адпаведнасці з міжнароднымі дагаворамі Кыргызскай Рэспублікі.

ААН Гандаль і Развіццё (UNCTAD), Investment Policy Hub:https://investmentpolicy.unctad.org/ international-investment-agreements/countries/113/kyrgyzstan Канвенцыя аб парадку вырашэння інвестыцыйных спрэчак паміж дзяржавамі і замежнымі асобамі ад 18 сакавіка 1965 года (г. Вашынгтон).