Ուղեցույցի բաժիններ
Գլխի պարունակությունը
Գլխի պարունակությունը
Հարկային համակարգ և դրույքաչափեր, հատուկ ռեժիմներ, մաքսային կարգավորումներ։
Հարկային բեռի և հարկային դրույքաչափերի տեսանկյունից, Кыргызстанում հարկումը համեմատաբար գրավիչ և հարմար է բիզնեսի համար։ Բացի այդ, Кыргызской Республики հարկային օրենսդրությունը նախատեսում է տարբեր հարկային ռեժիմներ, որոնք հարմարեցված են տարբեր գործունեության տեսակների և պահանջների։ Հարկման ոլորտի հիմնական կարգավորող իրավական ակտը հանդիսանում է 2022 թվականի հունվարի 18-ի № 3 Кыргызской Республики հարկային օրենսգիրքը։
4.1.Ընդհանուր հարկային ռեժիմ
Հիմնական հարկային ռեժիմը կոչվում է ընդհանուր հարկային ռեժիմ, որը նախատեսում է մի քանի հիմնական հարկեր և մի քանի լրացուցիչ հարկեր, որոնք կարող են կիրառվել կախված հարկ վճարողի կողմից իրականացվող գործունեության տեսակներից կամ գործարքներից, ինչպես նաև նրա սեփականության կամ օգտագործման տակ գտնվող որոշակի գույքի առկայությունից։
| Հարկ | Դրույքաչափեր |
|---|---|
| Արժույթի հարկ | ԴրույքաչափերՀիմնական դրույքաչափը կազմում է 10%։ Որոշ դեպքերում կարող են կիրառվել «զրո» դրույքաչափ կամ հարկից ազատում։ |
| Անձնական եկամտահարկ | ԴրույքաչափերՀիմնական դրույքաչափը կազմում է 10%։ Որոշ դեպքերում կարող են կիրառվել նվազեցված դրույքաչափեր կամ հարկից ազատում։ |
| ԱԱՀ | ԴրույքաչափերՀիմնական դրույքաչափը (ներառյալ ներմուծման համար) կազմում է 12%։ Որոշ դեպքերում կարող են կիրառվել «զրո» դրույքաչափ կամ հարկից ազատում։ |
| Վաճառքի հարկ | ԴրույքաչափերԴրույքաչափերը կազմում են 1-5%։ Որոշ դեպքերում կարող է կիրառվել հարկից ազատում։ |
| Ակցիզային հարկ | ԴրույքաչափերՀիմնական դրույքաչափերը սահմանված են որպես ֆիքսված գումարներ (սոմով) յուրաքանչյուր ֆիզիկական չափման միավորի համար՝ ենթակցիզային ապրանքների համար։ Որոշ դեպքերում կարող է կիրառվել հարկից ազատում։ |
| Գույքի հարկ | ԴրույքաչափերԴրույքաչափերը սահմանված են որպես ֆիքսված գումարներ (սոմով) յուրաքանչյուր քառակուսի մետրի համար՝ հարկվող գույքի, կախված գույքի օբյեկտի նշանակությունից, գտնվելու վայրից և այլ հատկանիշներից։ Որոշ դեպքերում կարող են կիրառվել հարկային արտոնություններ կամ հարկից ազատում։ |
| Հանքային օգտագործման հարկեր | ԴրույքաչափերԲոնուս՝ տարբեր օգտակար հանածոների համար դրույքաչափերը սահմանվում են Կառավարության կողմից՝ հատուկ դասակարգման աղյուսակի համաձայն՝ ԱՄՆ դոլարով ֆիզիկական միավորի համար՝ (i) օգտակար հանածոների մշակման համար՝ կախված պաշարների քանակից, ուսումնասիրվածությունից, արժեքից և հանքավայրերի մասշտաբից, և (ii) օգտակար հանածոների հետախուզման և որոնման համար՝ կախված լիցենզավորման տարածքի չափից։ Որոշ դեպքերում կարող են կիրառվել հարկային արտոնություններ։ Ռոյալթի՝ դրույքաչափերը սահմանված են (i) հողմակտոր ջրերի արդյունահանման համար՝ որպես ֆիքսված գումարներ (սոմով) յուրաքանչյուր խորանարդ մետրի համար՝ կախված ջրի տեսակից և նշանակությունից, և (ii) այլ օգտակար հանածոների արդյունահանման համար՝ 1-12% քիմիապես մաքուր մետաղի/հավաքված եկամուտի արժեքից։ Որոշ դեպքերում կարող են կիրառվել հարկային արտոնություններ։ |
| Այլ հնարավոր հարկեր | ԴրույքաչափերՈչ ռեզիդենտ իրավաբանական անձանց եկամտային հարկը՝ դրույքաչափերը կազմում են 5-10%։ Որոշ դեպքերում (ներառյալ կրկնակի հարկումը բացառելու համաձայնագրերի համաձայն 17) կարող են կիրառվել զեղչված դրույքաչափեր կամ հարկից ազատում։ Հանքարդյունաբերական և հանքամշակման ձեռնարկությունների եկամտային հարկը՝ դրույքաչափերը կազմում են 1-30%՝ կախված հարկման ենթակա մետաղի արժեքից 18, որը սահմանվում է հաստատված կարգով։ |
Հիմնական արտադրանքների շարքում են էթիլային սպիրտը, ալկոհոլային և թեթև ալկոհոլային ըմպելիքները, ջրերը, ծխախոտային արտադրանքները և նավթամթերքները։ Հարկի դրույքաչափերը, ինչպես Հայաստանում արտադրվող, այնպես էլ Հայաստան ներմուծվող արտադրանքի համար, ընդհանուր կանոնով չեն տարբերվում և համընդհանուր են։ Գույքի հարկը գանձվում է շենքերից, սենյակներից, կառույցներից, հողատարածքներից կամ դրանց մասերից, որոնք գտնվում են Кыргызской Республики տարածքում և պատկանում են/օգտագործվում են հարկ վճարողների կողմից, ինչպես նաև փոխանցվում են օգտագործողներին վարձակալության պայմանագրերի հիման վրա։
Кыргызская Республика-ն կնքել է կրկնակի հարկումը բացառելու համաձայնագրեր մոտ 40 երկրի հետ։ Ոսկի, արծաթ, պղինձ, անտիմոն, սնդիկ, վոլֆրամ և կոճղ պարունակող հանքաքարերի, կոնցենտրատների արդյունահանման և վաճառքի գործունեությունը, ինչպես նաև ոսկեգործական խառնուրդի և մաքրված ոսկու, պատրաստի արծաթի, պղնձի, անտիմոնի, սնդիկի, վոլֆրամի և կոճղի արտադրանքը ենթակա է հանքարդյունաբերական և հանքամշակման ձեռնարկությունների եկամտային հարկին։
Այս դեպքում կիրառվում է «զրո» շահութահարկի դրույքաչափ։
4.2.Հատուկ հարկային ռեժիմներ
Ընդհանուր հարկային ռեժիմից բացի, Кыргызской Республики հարկային համակարգը նախատեսում է մի շարք հատուկ հարկային ռեժիմներ։ Ընդհանուր առմամբ, հատուկ հարկային ռեժիմները ենթադրում են հատուկ հարկի/վճարի կիրառումը՝ փոխարեն որոշ հիմնական հարկերի ընդհանուր հարկային ռեժիմում կամ ազատում դրանցից կամ կիրառումը
որոշ հարկերի զեղչված դրույքաչափերի, որոնք նախատեսված են ընդհանուր հարկային ռեժիմով։ Տվյալ հատուկ հարկային ռեժիմի կիրառման հնարավորությունը կամ անհրաժեշտությունը սովորաբար պայմանավորված է սուբյեկտի կարգավիճակով, իրականացվող գործունեության տեսակներով և/կամ նրա գտնվելու վայրով։
| Հարկային ռեժիմ/հատուկ հարկ | Կիրառման կարգն ու դրույքաչափերը |
|---|---|
| ԱԶՏ19 | Կիրառման կարգն ու դրույքաչափերըԸնդհանուր հարկային ռեժիմով նախատեսված հարկերից մեծամասնությունից ազատման դիմաց ԱԶՏ սուբյեկտները վճարում են 0.1-2% հավաքագում իրենց եկամուտից։ |
| ՊՀՀ20 | Կիրառման կարգն ու դրույքաչափերըՎճարվում է միավորված հարկ 0-8% դրույքաչափերով, հիմնականում եկամուտից, փոխարեն շահութահարկի, ԱԱՀ-ի հարկման ենթակա մատակարարումների և վաճառքի հարկի։ |
| ՀՏՊ21 | Կիրառման կարգն ու դրույքաչափերըՓոխարեն շահութահարկի, ԱԱՀ-ի հարկման ենթակա մատակարարումների և վաճառքի հարկի, ՀՏՊ ռեզիդենտները վճարում են 1% հավաքագում իրենց եկամուտից։ |
| Պատենտ | Կիրառման կարգն ու դրույքաչափերըՊատենտների համար հիմանական հարկային դրույքաչափերը սահմանվում են Кыргызской Республики Կառավարության կողմից որպես ֆիքսված գումարներ (սոմով)՝ լիազորված հարկային մարմնի առաջարկությամբ, կախված գործունեության տեսակից, փոխարեն շահութահարկի, ԱԱՀ-ի հարկման ենթակա մատակարարումների և վաճառքի հարկի։ |
| Էլեկտրոնային առևտրի հարկ | Կիրառման կարգն ու դրույքաչափերըԷլեկտրոնային առևտրի ոլորտում գործունեության հարկը վճարվում է 2% դրույքաչափով եկամուտից (իր սեփական ապրանքների համար) կամ գնորդից ստացված եկամտի և սեփականատիրոջը վճարված գումարի տարբերությունից (այլոց ապրանքների համար), փոխարեն շահութահարկի, ԱԱՀ-ի հարկման ենթակա մատակարարումների և վաճառքի հարկի։ |
| Մայնինգի հարկ | Կիրառման կարգն ու դրույքաչափերըՄայնինգի հարկը վճարվում է 10% դրույքաչափով՝ կախված սպառված էլեկտրաէներգիայի ծավալից և արժեքից, փոխարեն շահութահարկի, ԱԱՀ-ի հարկման ենթակա մատակարարումների և վաճառքի հարկի։ |
Ազատ տնտեսական գոտիներ։ Հեշտացված հարկային համակարգ միավորված հարկի հիման վրա։ Բարձր տեխնոլոգիաների պարկ։
| Հարկային ռեժիմ/ հատուկ հարկ | Կիրառման կարգը և դրույքաչափերը |
|---|---|
| Խաղային գործունեության հարկ | Կիրառման կարգը և դրույքաչափերըԽաղային գործունեության հարկի հիմնական դրույքաչափերը սահմանվում են որպես ֆիքսված գումարներ (սոմով) յուրաքանչյուր խաղային սարքի/հավաքագրման կետի համար, ինչպես նաև որպես տոկոսադրույք եկամուտների և մասնակիցներին վճարված շահումների տարբերության նկատմամբ՝ փոխարեն շահութահարկի, ԱԱՀ-ի հարկվող մատակարարումների և վաճառքի հարկի |
| Առևտրի գոտիներ հատուկ ռեժիմով | Կիրառման կարգը և դրույքաչափերըԱռևտրի գոտիներում հատուկ ռեժիմով գործունեության հարկի դրույքաչափերը սահմանվում են Кыргызской Республики Կառավարության կողմից որպես ֆիքսված գումարներ (սոմով) մեկ առևտրային տեղամասի համար՝ կախված հայտարարված եկամուտների ծավալից, որը նախատեսվում է ստանալ ընթացիկ օրացուցային տարում, փոխարեն շահութահարկի, ԱԱՀ-ի հարկվող մատակարարումների և վաճառքի հարկի |
| ՍՖԻՏ «Տամչի»22 | Կիրառման կարգը և դրույքաչափերըՍՖԻՏ «Տամչի» սուբյեկտների գործունեությունը ՍՖԻՏ «Տամչի» տարածքում ազատվում է բոլոր տեսակի հարկերից23 |
| Գործարքի հարկ24 | Կիրառման կարգը և դրույքաչափերըԳործարքային գործունեությունը հարկվում է գործարքի հարկով՝ 0.1% դրույքաչափով գործարքի գումարի նկատմամբ, փոխարեն բոլոր մնացած հարկերի |
4.3.Այլ պարտադիր վճարներ
Հարկերից բացի, Кыргызской Республики օրենսդրությունը նախատեսում է նաև այլ տեսակի պարտադիր վճարներ, որոնց կիրառումը հիմնականում կախված է իրականացվող գործունեությունից և/կամ կատարվող գործարքներից։ Ընդհանուր ընդունված պարտադիր վճարների տեսակների մեջ, որոնք կիրառվում են գրեթե բոլոր բիզնես սուբյեկտների նկատմամբ՝ անկախ գործունեության ոլորտից, առանձնանում են պետական սոցիալական ապահովագրության ապահովագրական վճարները, որոնք վճարվում են Кыргызской Республики Սոցիալական հիմնադրամին։
Հիմնական դրույքաչափերը կազմում են 27.25%25 և 12.25%26 աշխատավարձերի գումարներից, որոնք հաշվարկվում են աշխատողներին (ներառյալ օտարերկրյա քաղաքացիներին), որոնցից 10%-ը վճարվում է գործատուների կողմից աշխատողների հաշվին (այսինքն՝ պահվում է աշխատավարձից), իսկ 17.25% և 2.25% համապատասխանաբար վճարվում են գործատուների կողմից ամբողջությամբ սեփական միջոցներից։
Հատուկ ֆինանսական ներդրումային տարածք «Տամչի»։ ՍՖԻՏ «Տամչի» սուբյեկտների համար հարկերից ազատման փոխարեն ենթադրվում է սահմանել գրանցման և/կամ գործունեության վճարներ ՍՖԻՏ «Տամչի»-ում, որոնք նման են ԱԶԳ սուբյեկտների և/կամ ՊՎՏ ռեզիդենտների վճարներին։ Գործարքը՝ դա դրամական միջոցների փոխանցման գործողություն է կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, օտարերկրյա կազմակերպության մասնաճյուղի/ներկայացուցչության կողմից, որոնք գրանցված են Кыргызской Республики պետական գրանցման մասին օրենսդրության համաձայն, ինչպես նաև օտարերկրյա կազմակերպության կողմից, որը չունի մշտական հաստատություն Кыргызской Հանրապետությունում և անցել է հարկային գրանցում առանց պետական գրանցման՝ բանկի հասցեով, որտեղ բացված է նրա հաշիվը, օտարերկրյա սուբյեկտի հանձնարարությամբ՝ իրենից կամ մեկ այլ օտարերկրյա սուբյեկտից դեպի մեկ այլ օտարերկրյա սուբյեկտ կամ նրա հասցեով։
Պետական բյուջեից ֆինանսավորվող կազմակերպությունների, պետական նշանակության հանքավայրերի օգտատերերի, ալկոհոլային, ծխախոտային արտադրանքի և վառելիքի արտադրողների և ներմուծողների, բջջային կապի օպերատորների, ինտերնետ-պրովայդերների, առևտրային բանկերի, մասնագիտացված ֆինանսական-վարկային հաստատությունների համար։
Մնացած ձեռնարկատիրական սուբյեկտների և ոչ առևտրային կազմակերպությունների համար։
Մնացե՞լ են հարցեր
Հարցրեք Ազգային ներդրումային գործակալությանը՝ օգնելու ենք իրավական ասպեկտները հասկանալու հարցում։
Նյութերը պատրաստվել են Ազգային ներդրումային գործակալության և Baker Tilly-ի համագործակցությամբ, տեղեկատվական բնույթ ունեն և չեն հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Տվյալները արդիական են 2026 թվականի հունիսին։ Նախքան որոշումներ կայացնելը խորհրդակցեք գործող իրավական ակտերի հետ և կապվեք ԱՆԳ-ի հետ։