6.1. Իրավական հիմք
Աշխատանքային հարաբերությունները Кыргызской Республике-ում կարգավորվում են աշխատանքային օրենսդրությամբ, որը նպատակ ունի ապահովել աշխատողների և գործատուների շահերի հավասարակշռություն, պաշտպանել աշխատողների աշխատանքային իրավունքները և ստեղծել բարենպաստ պայմաններ ձեռնարկատիրական գործունեության իրականացման համար։
2025 թվականին Кыргызской Республике-ում ուժի մեջ մտավ նոր Աշխատանքային օրենսգիրք, որը փոխարինեց 2004 թվականի նախկին գործող օրենսգրքը։
Աշխատանքային օրենսդրությունը կարգավորում է աշխատանքային պայմանագրերի կնքումը, փոփոխությունը և դադարեցումը, աշխատանքային ժամանակը և հանգստի ժամանակը, աշխատավարձի վճարումը, աշխատանքի պաշտպանությունը, աշխատանքային կարգապահությունը, ինչպես նաև աշխատողներին երաշխիքների և փոխհատուցումների տրամադրումը։ Օրենսդրությունը տարածվում է բոլոր գործատուների և աշխատողների վրա, ովքեր իրականացնում են գործունեություն Кыргызской Республике-ի տարածքում, ներառյալ օտարերկրյա մասնակցությամբ կազմակերպությունները և օտարերկրյա ընկերությունների մասնաճյուղերը։
| Հիմնական նորմատիվ իրավական ակտեր | Кыргызской Республики 2025 թվականի հունվարի 23-ի № 23 Աշխատանքային օրենսգիրք (այսուհետ՝ Աշխատանքային օրենսգիրք); Кыргызской Республики 2026 թվականի հունիսի 5-ի № 82 «Աշխատանքի պաշտպանության մասին» օրենք; Кыргызской Республики 2006 թվականի հունվարի 13-ի № 4 «Արտաքին աշխատանքային միգրացիայի մասին» օրենք |
|---|---|
| Ավտորիզացված մարմին | Кыргызской Республики Աշխատանքի, սոցիալական ապահովության և միգրացիայի նախարարություն |
ԵՎ ՕՏԱՐԵԿՐԱՅԻՆ
ԱՇԽԱՏԱՆՔԱՅԻՆՆԵՐ
6.2. Աշխատանքային հարաբերությունների հիմնական պայմաններ
Աշխատանքային հարաբերությունների հիմքը աշխատանքային պայմանագիրն է, որը կնքվում է գործատուի և աշխատողի միջև։ Աշխատանքային պայմանագիրը կարող է կնքվել անորոշ ժամկետով կամ որոշակի ժամկետով՝ ոչ ավելի քան 5 տարի (ժամկետային աշխատանքային պայմանագիր) այն դեպքերում, որոնք նախատեսված են օրենսդրությամբ։ 32
Աշխատանքային հարաբերությունների դադարեցման դեպքում գործատուները պարտավոր են պահպանել օրենսդրությամբ նախատեսված ընթացակարգերը և երաշխիքները աշխատողների համար։
| Սովորական աշխատանքային ժամերի տևողություն | Չափազանց 40 ժամ շաբաթական |
|---|---|
| Կրճատված աշխատանքային ժամանակ | Սահմանվում է անչափահասների, ծանր ֆիզիկական աշխատանքով զբաղվող աշխատողների, վնասակար կամ վտանգավոր աշխատանքային պայմաններում աշխատողների և որոշակի աշխատողների կատեգորիաների համար |
| Տարվա հիմնական վճարվող արձակուրդ | 28 օր օրացուցային |
| Փորձաշրջան | Մինչև 3 ամիս; կազմակերպությունների ղեկավարների և նրանց տեղակալների, գլխավոր հաշվապահների և նրանց տեղակալների, մասնաճյուղերի, ներկայացուցչությունների և կազմակերպության այլ առանձին կառուցվածքային ստորաբաժանումների ղեկավարների համար՝ մինչև 6 ամիս |
| Ժամկետային աշխատանքային պայմանագիր | Մինչև 5 տարի՝ օրենքով նախատեսված դեպքերում |
| Աշխատավարձ | Աշխատավարձի չափը սահմանվում է աշխատանքային պայմանագրով և չի կարող լինել նվազագույն աշխատավարձի սահմանված նվազագույն չափից ցածր |
| Աշխատավարձի վճարման հաճախականություն | Չվճարել պակաս, քան ամսական 1 անգամ |
| Ժամանակից դուրս աշխատանք | Թույլատրվում է օրենքով նախատեսված դեպքերում՝ բարձրացված վճարմամբ կամ լրացուցիչ հանգստի ժամանակ տրամադրելով |
| Աշխատանք հանգստյան և ոչ աշխատանքային տոնական օրերին | Թույլատրվում է սահմանափակ դեպքերում, սովորաբար՝ բարձրացված վճարմամբ կամ լրացուցիչ հանգստի ժամանակ տրամադրելով |
| Աշխատանքային պայմանագրի դադարեցում | Կողմերի համաձայնությամբ, աշխատողի նախաձեռնությամբ, գործատուի նախաձեռնությամբ, աշխատանքային պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո և օրենքով նախատեսված այլ հիմքերով |
ՀՀ 2025 թվականի հունվարի 23-ի № 23 «Քաղաքացիական օրենսգրքի» 18-րդ հոդված
6.3. Արտասահմանցի աշխատողների աշխատանքի ընդունում
Արտասահմանցի քաղաքացիները կարող են իրականացնել աշխատանքային գործունեություն Кыргызской Республики-ում՝ համապատասխանելով աշխատանքային և միգրացիոն օրենսդրության պահանջներին։
Արտասահմանցի աշխատուժի ներգրավումը իրականացվում է տարեկան սահմանված քվոտաների հիման վրա։ Աշխատանքային գործունեություն իրականացնելու համար արտասահմանցի քաղաքացուն անհրաժեշտ է ստանալ միավորված թույլտվություն, որը միավորում է աշխատանքային վիզան և աշխատանքի թույլտվությունը։33 Միևնույն ժամանակ, ԵԱՏՄ անդամ պետությունների քաղաքացիները իրավունք ունեն իրականացնել աշխատանքային գործունեություն Кыргызской Республики տարածքում առանց միավորված թույլտվության՝ հիմնվելով գործատուների (աշխատավարձատուների) հետ կնքված համապատասխան պայմանագրերի վրա։
п. 53 Кыргызской Республики վիզաների ձևակերպման կարգի ժամանակավոր կանոնակարգի, միավորված թույլտվության՝ Кыргызской Республики տարածքում գտնվելու և աշխատանքային գործունեություն իրականացնելու համար արտասահմանցի քաղաքացիների և անձանց առանց քաղաքացիության և Кыргызской Республики ռեզիդենտ-քարտի մասին (հաստատված է Кыргызской Республики Կառավարության 2026 թվականի ապրիլի 30-ի № 312 որոշմամբ)։
Մնացե՞լ են հարցեր
Հարցրեք Ազգային ներդրումային գործակալությանը՝ օգնելու ենք իրավական ասպեկտները հասկանալու հարցում։
Նյութերը պատրաստվել են Ազգային ներդրումային գործակալության և Baker Tilly-ի համագործակցությամբ, տեղեկատվական բնույթ ունեն և չեն հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Տվյալները արդիական են 2026 թվականի հունիսին։ Նախքան որոշումներ կայացնելը խորհրդակցեք գործող իրավական ակտերի հետ և կապվեք ԱՆԳ-ի հետ։