14. Անձնական տվյալներ

ՏՎՅԱԼՆԵՐ

14.1. Իրավական հիմք

Ղրղզական Հանրապետության թվային օրենսգիրքը համապարփակ կանոնակարգող ակտ է, որը կարգավորում է թվային միջավայրում հարաբերությունները, ներառյալ անձնական տվյալների մշակումը, թվային ծառայությունները, թվային հարթակները, թվային էկոհամակարգերը և տվյալների սահմանային փոխանակումը։ Անձնական տվյալների պաշտպանության մասով օրենսգիրքը սահմանում է տվյալների օբյեկտների իրավունքները, տվյալների մշակմամբ զբաղվող կազմակերպությունների պարտականությունները, ինչպես նաև անվտանգության և տվյալների սահմանային փոխանցման պահանջները։

Անձնական տվյալները թվային տվյալներ են, որոնք պարունակում են անձնական բնույթի տեղեկություններ։ Դա ցանկացած տեղեկություն է, որը թույլ է տալիս ուղղակի կամ անուղղակի նույնականացնել անձին։ Օրինակ՝ անուն, ազգանուն, կենսաչափական տվյալներ, անձնական նույնականացման համարը, ընտանեկան վիճակը, էլեկտրոնային փոստի հասցեն, հեռախոսահամարը, բանկային ռեկվիզիտները, առողջական վիճակը, ազգային պատկանելությունը։

Անձնական տվյալների օբյեկտ է համարվում ֆիզիկական անձը, որի մասին անձնական տվյալներ են։ Ընկերությունները, որոնք հավաքում և օգտագործում են աշխատակիցների, հաճախորդների և այլ ֆիզիկական անձանց անձնական տվյալները, սովորաբար հանդիսանում են անձնական տվյալների գրառումների սեփականատերեր և կրում են հիմնական պատասխանատվությունը անձնական տվյալների պաշտպանության ոլորտի օրենսդրության պահանջների պահպանման համար։

Այդպիսի ընկերությունները պարտավոր են իրականացնել կազմակերպչական և տեխնիկական միջոցառումների համալիր՝

• ներդնել կառուցողական տվյալների պաշտպանություն, այսինքն հաշվի առնել օգտվողների շահերը և տվյալների կյանքի ցիկլը թվային համակարգերի նախագծման փուլում;

• վարել անձնական գրառումների գործառնությունների հաշվառում՝ համապատասխան կարգավորողի առաջարկություններին;

• նշանակել անձնական տվյալների մշակման պատասխանատու այն կազմակերպությունների համար, որոնց աշխատակիցների թիվը գերազանցում է տասը;

• կազմակերպել աշխատակիցների ուսուցում տվյալների հետ գործելու կանոնների վերաբերյալ։

Թվային օրենսգիրքը սահմանում է անձնական տվյալների մշակման օրինական հիմքերի ամբողջական ցանկ։ Մշակումն ընդունելի է, եթե այն անհրաժեշտ է առնվազն մեկ հետևյալ նպատակներից որևէ մեկի համար՝

կատարել պայմանագիրը, որի կողմն է տվյալների օբյեկտը, կամ պատրաստվել այն կնքել տվյալների օբյեկտի նախաձեռնությամբ

կատարել գրառումների սեփականատիրոջ կողմից օրենքով կամ կանոնակարգային իրավական ակտերով սահմանված պարտականությունները

պաշտպանել տվյալների օբյեկտի կամ այլ ֆիզիկական անձի կենսական շահերը; իրականացնել հանրային կամ հասարակական օգտակար նպատակներ (մարդկային կյանքի պաշտպանություն, հումանիտար, էկոլոգիական նպատակներ)

իրականացնել գրառումների սեփականատիրոջ կամ երրորդ անձի օրինական շահերը՝ այն պայմանով, որ այդ ընթացքում չեն խախտվում տվյալների օբյեկտի իրավունքներն ու ազատությունները

Նշված հիմքերի բացակայության դեպքում մշակումը հնարավոր է միայն տվյալների օբյեկտի համաձայնությամբ, և միայն այն նպատակների համար, որոնց վերաբերյալ համաձայնություն է ստացվել։ Օրենսդրությունը սահմանում է համաձայնության խիստ պահանջներ։ Այն պետք է լինի կամավոր, կոնկրետ, տեղեկացված և գիտակցված։

Անձնական տվյալների սուբյեկտները օժտված են պաշտպանվող իրավունքներով, այդ թվում՝

• իրավունք տեղեկատվություն ստանալու մշակման մասին;

• իրավունք ունենալու սեփական անձնական տվյալներին մուտք գործելու;

• իրավունք տվյալները ուղղելու և լրացնելու;

• իրավունք տվյալների փոխանցման;

• իրավունք տվյալների ջնջման;

• իրավունք ընդդիմանալու մշակմանը;

• իրավունք մշակման սահմանափակման։

Թվային օրենսգիրքը նաև կարգավորում է անձնական տվյալների սահմաններպատում։ Տվյալների փոխանցումը օտարերկրյա պետություններ թույլատրվում է՝ ԿՀ օրենքների պահանջների պահպանման դեպքում, ներառյալ տվյալների սուբյեկտի համաձայնությունը, միջազգային պայմանագիրը կամ այլ հիմքեր, որոնք նախատեսված են օրենսդրությամբ։