7.1. Заминаи ҳуқуқӣ
Аъзогии Ҷумҳурии Қирғизистон дар Иттиҳоди иқтисодии Авруосиё (ЕАЭС) ва Созмони ҷаҳонии савдо (СТС) бевосита ба масъалаҳои танзими тиҷорати хориҷӣ ва гумрукӣ таъсир мерасонад, ки дар онҳо нақши муҳим на танҳо ва ҳатто на қонунгузории миллӣ, балки созишномаҳои байналмилалӣ, ки Қирғизистон ҳангоми ба ин ташкилотҳо шомил шудан ба онҳо пайваст шудааст, инчунин созишномаҳои байналмилалӣ, ки Қирғизистон баъдтар ҳамчун узви ЕАЭС ва СТС баста ва тасдиқ кардааст, мебозанд. Дар ҳамин ҳолат, дар доираи ЕАЭС, ба ҷуз созишномаҳои байналмилалӣ, ҳуҷҷатҳои гуногун (қарорҳои мақомоти ваколатдори ЕАЭС) қабул мешаванд, ки бо созишномаҳои байналмилалӣ ҳуқуқи ЕАЭС-ро ташкил медиҳанд, ки аз қонунгузории миллӣ афзалият дорад.
| Ҳуҷҷатҳои асосии меъёрии ҳуқуқӣ | Созишномаи Марракеш оид ба таъсиси СТС аз 15 апрели 1994 (Протоколи пайвастшавии Ҷумҳурии Қирғизистон аз 14 октябри 1998) Созишномаи ЕАЭС аз 29 майи 2014 (Созишномаи пайвастшавии Ҷумҳурии Қирғизистон аз 23 декабри 2014) Кодекси гумрукии ЕАЭС аз 11 апрели 2017 Қонуни ҶҚ «Дар бораи танзими гумрукӣ» аз 24 апрели 2019 № 52 |
|---|---|
| Мақомоти ваколатдор | Хадамоти давлатии гумрук назди Ҳукумати Ҷумҳурии Қирғизистон |
ВА ГУМРУКӢ
ТАНЗИМ
7.2. Танзими тиҷорати хориҷӣ
Сиёсати тиҷорати хориҷии Ҷумҳурии Қирғизистон бо назардошти манфиатҳои миллӣ ва созишномаҳои дуҷониба ва бисёрҷонибаи байналмилалӣ дар соҳаи савдо, аз ҷумла бо назардошти узвияти Қирғизистон дар СТС ва ЕАЭС ва ӯҳдадориҳои марбут ба ин узвият амалӣ мешавад.
Дар тиҷорати хориҷӣ Қирғизистон ҳамчун узви СТС бо беш аз 100 кишвари узви СТС муносибат мекунад ва режими беҳтарин табъидро татбиқ мекунад, ки бар асоси принсипи набудани дискриминация ва пешниҳоди шароити баробар ба шарикони тиҷоратӣ мебошад (масалан, андозҳои гумрукӣ барои молҳое, ки аз ин кишварҳо ҳастанд, якхела мебошанд).
Дар муносибат бо 12 кишвари ҷаҳон (аксари кишварҳои ИДМ, Ветнам, Сербия, Эрон) бар асоси созишномаҳои байналмилалии ба имзо расидаи Ҷумҳурии Қирғизистон ва инчунин созишномаҳои байналмилалӣ дар доираи ЕАЭС, Қирғизистон режими тиҷорати озодро татбиқ мекунад, ки одатан маънои озод кардани молҳое, ки аз ин кишварҳо ҳастанд, аз андозҳои гумрукӣ ва татбиқи тамоми ё қисмати чораҳои танзими ғайритарифӣ дар тиҷорати мутақобила бо ин кишварҳоро дорад.
Дар муносибат бо беш аз 70 кишвари ҷаҳон (кишварҳои камтар рушдёфта ва рушдкунанда) Қирғизистон режими преференсиалиро татбиқ мекунад, ки маънои андозбандии баъзе (на ҳама!) молҳое, ки аз ин кишварҳо ҳастанд ва ба Қирғизистон ворид мешаванд, бо андозҳои гумрукӣ бо сатҳҳои «сифр» ё пастшуда (имтиёзнок) мебошад.
7.3. Танзими гумрукӣ
Заминаи танзими гумрукӣ дар Ҷумҳурии Қирғизистон Кодекси гумрукии ЕАЭС мебошад, ки аз 1 январи 2018 ба қувваи қонунӣ даромадааст, ва Қонуни ҶҚ «Дар бораи танзими гумрукӣ».
Дар доираи ЕАЭС бозори ягонаи дохилии молҳо амал мекунад, ки ҳаракати озоди молҳоеро, ки дар давлатҳои узви ЕАЭС истеҳсол шудаанд ва/ё мақоми молҳои ЕАЭС-ро гирифтаанд, бе татбиқи расмиёти гумрукӣ (эъломия), назорати гумрукӣ ва андозҳои гумрукӣ ва пардохтҳо пешбинӣ мекунад. Аз ин рӯ, танзими гумрукӣ нисбати молҳои зикршуда ҳангоми интиқол аз Қирғизистон ба дигар давлатҳои узви ЕАЭС ё аз онҳо ба Қирғизистон татбиқ намешавад. Дар ин ҳолат, чунин молҳо таҳти идораи андоз қарор гирифта, ҳангоми ворид шудан ба қаламрави Қирғизистон бо андозҳои воридотӣ (ААҲ ва андози аксизӣ) бо сатҳҳои пешбинишуда дар қонунгузории андозии Ҷумҳурии Қирғизистон андозбандӣ мешаванд.34
Сатҳҳои татбиқшавандаи ААҲ ва андози аксизӣ барои воридоти молҳо дар Қирғизистон дар бахши 4-и ин Феҳрист оварда шудаанд
| БИЗНЕС-КОМПАС | Феҳристи ҳуқуқӣ оид ба Қирғизистон Ҳангоми содироти молҳо аз Қирғизистон ба давлатҳое, ки узви ЕАЭС нестанд, ва воридоти молҳо аз чунин давлатҳо ба Қирғизистон, танзими гумрукӣ пурра амалӣ мешавад. Ин маънои онро дорад, ки чунин молҳо бояд бо истифода аз расмиёти гумрукӣ, ки дар Кодекси гумрукии ЕАЭС муқаррар шудааст, эъломия карда шаванд, таҳти назорати гумрукӣ қарор гиранд ва бо пардохтҳои гумрукӣ андозбандӣ шаванд. Кодекси гумрукии ЕАЭС тақрибан 20 расмиёти гумрукӣ пешбинӣ мекунад, ки молҳо метавонанд таҳти онҳо қарор гиранд (барои истеъмоли дохилӣ, содирот, транзити гумрукӣ, воридоти муваққатӣ/ содироти муваққатӣ, анбори гумрукӣ/озод, реимпорт/реэкспорт, минтақаи озоди гумрукӣ, якчанд режими коркарди мол ва дигарҳо). Пардохтҳои асосии татбиқшаванда андозҳои гумрукӣ барои воридот35, пардохт барои амалиёти гумрукӣ вобаста ба расмиёти молҳо36, ААҲ барои воридот ва андози аксизӣ барои воридот37 мебошанд. Ҳамчунин дигар намудҳои пардохтҳои гумрукӣ (масалан, андозҳои содиротӣ, пардохт барои ҳамроҳии гумрукӣ, пардохт барои истифодаи пломбҳои навигатсионӣ (электронӣ), андозҳои махсуси зидди демпингӣ ва ҷубронӣ ва ғайра) метавонанд муқаррар ва татбиқ шаванд, аммо дар амал онҳо камтар истифода мешаванд, нисбат ба пардохтҳои зикршуда. 35 Сатҳҳои асосии андозҳои гумрукӣ барои молҳое, ки аз кишварҳое ҳастанд, ки Қирғизистон режими беҳтарин табъидро барои онҳо татбиқ мекунад, дар Тарифномаи ягонаи гумрукии ЕАЭС бо пайваст ба Номенклатураи молҳои фаъолияти иқтисодии хориҷӣ муқаррар шудаанд, яъне барои ҳар маводи молӣ алоҳида. Сатҳҳо барои ҳамаи кишварҳои ЕАЭС якхела мебошанд. Намудҳои сатҳҳо, ки дар Тарифномаи ягонаи гумрукӣ ҳастанд, гуногунанд: адвалорӣ (дар фоиз аз арзиши гумрукӣ), махсус (дар маблағ барои як воҳиди ченакӣ), омехта (комбинатсионӣ). 36 Сатҳи пардохт барои амалиёти гумрукӣ 0.4% аз арзиши гумрукӣ мебошад, аммо дар ҳар сурат на камтар аз 500 сом ва на бештар аз 250 ҳазор сом бояд бошад. 38 37 Сатҳҳои ААҲ ва андози аксизӣ барои воридоти молҳо дар бахши 4-и ин Феҳрист оварда шудаанд. | |||
|---|---|---|---|---|
| КОМПАСИ БИЗНЕС | Маълумоти ҳуқуқӣ оид ба Қирғизистон | |||
| Ҳангоми содироти мол аз Қирғизистон ба давлатҳое, ки узви ИАЭС нестанд, ва ҳангоми воридоти мол ба Қирғизистон аз чунин давлатҳо, танзими гумрукӣ пурра татбиқ мешавад. Ин маънои онро дорад, ки чунин молҳо бояд бо истифода аз тартиботи гумрукии муқарраргардида дар Кодекси гумрукии ИАЭС расмиёти гумрукӣ (декларация) шаванд, таҳти назорати гумрукӣ қарор гиранд ва бо пардохтҳои татбиқшавандаи гумрукӣ пардохт шаванд. Кодекси гумрукии ИАЭС тақрибан 20 тартиботи гумрукиро пешбинӣ мекунад, ки молҳо метавонанд ба онҳо дохил шаванд (баровардани барои истеъмоли дохилӣ, содирот, транзити гумрукӣ, воридоти муваққатӣ/баровардани муваққатӣ, анбори гумрукӣ/озод, реимпорт/реэкспорт, минтақаи озоди гумрукӣ, якчанд режими коркарди дигар ва ғайра). Пардохтҳои асосии татбиқшавандаи гумрукӣ инҳоянд: боҷи гумрукии воридотӣ35, пардохти амалиётҳои гумрукӣ, ки бо расмиёти молҳо алоқаманданд36, андоз аз арзиши иловашуда (ААИ) барои воридот ва андози аксиз барои воридот37. Ҳамчунин метавонанд намудҳои дигари пардохтҳои гумрукӣ муқаррар ва татбиқ шаванд (масалан, боҷи гумрукии содиротӣ, пардохти ҳамроҳии гумрукӣ, пардохти истифодаи пломбаҳои навигатсионӣ (электронӣ), боҷҳои махсуси зидди дампингӣ ва ҷубронӣ ва ғайра), аммо дар амал онҳо камтар истифода мешаванд нисбат ба намудҳои зикршудаи пардохтҳои гумрукӣ. 35 Сатҳҳои асосии боҷи гумрукии воридотӣ нисбати молҳое, ки аз кишварҳое ҳастанд, ки Қирғизистон барои онҳо режими тиҷорати беҳтаринро татбиқ мекунад, бо Тарифномаи ягонаи гумрукии ИАЭС бо пайвастшавӣ ба Номгӯи молҳои фаъолияти иқтисоди хориҷӣ муқаррар шудаанд, яъне барои ҳар як мавқеи молӣ алоҳида. Сатҳҳо барои ҳамаи кишварҳои ИАЭС якхела мебошанд. Намудҳои сатҳҳое, ки дар Тарифномаи ягонаи гумрукӣ ҳастанд, гуногунанд: адвалорӣ (дар фоиз аз арзиши гумрукӣ), мушаххас (дар миқдори пулӣ барои як воҳиди андозагирии мол), омехта (комбинатсионӣ). 36 Сатҳи пардохти амалиётҳои гумрукӣ 0.4% аз арзиши гумрукии молҳо мебошад, аммо дар ҳар сурат на камтар аз 500 сом ва на бештар аз 250 ҳазор сом бояд бошад. 38 37 Сатҳҳои ААИ ва андози аксиз барои воридоти молҳо дар қисми 4-и ин Маълумотнома оварда шудаанд. |
Савол доред?
Саволро ба Агентии Миллии Сармоягузорӣ диҳед — дар масъалаҳои ҳуқуқӣ кӯмак мекунем.
Маводҳо аз ҷониби Агентии Миллии Сармоягузорӣ бо ҳамкории Baker Tilly омода шудаанд, хусусияти иттилоотӣ доранд ва машварати ҳуқуқӣ нестанд. Маълумотҳо то июни 2026 дурустанд. Пеш аз қабули қарорҳо бо НПА-и амалкунанда мувофиқат кунед ва бо НАИ машварат кунед.