Бахшҳои гид
Мундариҷаи боб
Мундариҷаи боб
Ҳалли баҳсҳо, арбитраж, низоми судӣ.
16.1.Заминаи ҳуқуқӣ
Ҳаллу фасли баҳсҳо дар Ҷумҳурии Қирғизистон дар судҳои давлатӣ ва инчунин дар доираи механизмҳои алтернативӣ (берун аз судӣ) амалӣ карда мешавад.
Қонунгузории асосӣ
Конститутсияи Ҷумҳурии Қирғизистон (2021); Кодекси раванди гражданӣ КР аз 25 январи соли 2017 №14; Кодекси раванди маъмурии КР аз 25 январи соли 2017 №13; Кодекси раванди ҷиноятии КР аз 28 октябри соли 2021 №129.
Бо раъйпурсии умумихалқӣ 11 апрели соли 2021 қабул шуда, бо Қонуни КР аз 5 майи соли 2021 №59 ба иҷро даромад.
16.2.Система судӣ
Система судии Ҷумҳурии Қирғизистон аз Суди Конститутсионӣ, Суди Олии кишвар ва судҳои маҳаллӣ иборат аст.
| Сатҳ/орган | Таркиби судҳо | Ҳуқуқҳои асосӣ |
|---|---|---|
| Инстансияи аввал | Таркиби судҳосудҳои ноҳиявӣ, шаҳрӣ ва маъмурӣ | Ҳуқуқҳои асосӣбаррасии парвандаҳои гражданӣ, иқтисодӣ, маъмурӣ ва дигар парвандаҳо аз рӯи моҳият |
| Инстансияи апеллятсионӣ | Таркиби судҳосудҳои вилоятӣ, Суди шаҳри Бишкек | Ҳуқуқҳои асосӣбознигарии қарорҳои судҳои инстансияи аввал, ки қонунӣ нашудаанд |
| Инстансияи кассатсионӣ | Таркиби судҳоСуди Олии КР | Ҳуқуқҳои асосӣбознигарии қарорҳои судӣ, ки қонунӣ шудаанд, инчунин шарҳи амалияи судӣ |
| Назорати конститутсионӣ | Таркиби судҳоСуди конститутсионӣ КҶ | Ҳуқуқҳои асосӣсанҷиши конститутсионӣ будани ҳуҷҷатҳои ҳуқуқии меъёрӣ ва лоиҳаҳои шартномаҳои байналмилалӣ, тафсири Конститутсия ва ғайра. |
16.3.Судҳои арбитражӣ (третей)
Дар Ҷумҳурии Қирғизистон ҳалли баҳсҳо тавассути мурофиаи арбитражӣ (третей) иҷозат дода мешавад, агар созишномаи арбитражӣ вуҷуд дошта бошад ё дар ҳолатҳои равшан дар қонун пешбинӣ шудааст.
- Ҳуҷҷати асосии меъёрӣ
- Қонуни ҶҚ «Дар бораи судҳои арбитражӣ дар Ҷумҳурии Қирғизистон» аз 30 июли соли 2002 №135
- Институти доимӣ
- Суди байналмилалии арбитражӣ назди Палатаи савдо ва саноати Ҷумҳурии Қирғизистон
- Соҳаи татбиқ
- баҳсҳои шаҳрвандӣ-ҳуқуқӣ
- Асоси ваколатдорӣ
- созишномаи арбитражӣ (шартномаи арбитражӣ ё созишномаи алоҳида) ё нормаи қонун
- Ҳуқуқи татбиқшаванда
- бо созишномаи тарафҳо муайян карда мешавад; дар сурате ки набошад – суди арбитражӣ муайян мекунад
- Таркиби суд
- арбитри ягона ё коллегия (шумораи тақсимнашаванда)
- Махфият
- мурофиаи арбитражӣ махфӣ мебошад
- Қарори суди арбитражӣ
- қатъӣ ва ҳатмӣ барои тарафҳо
- Мунозира кардани қарорҳо
- дар ҳолатҳои маҳдуд иҷозат дода мешавад, асосан бо иштироки давлат ё ташкилотҳои дорои саҳми давлатӣ
- Иҷрои маҷбурӣ
- бар асоси варақаи иҷроия, ки аз ҷониби суди давлатӣ дода мешавад, амалӣ мешавад
- Назорати судӣ
- санҷиши асосҳои формалӣ ҳангоми додани варақаи иҷроия ё баррасии дархост барои бекор кардан
16.4.Медиатсия
Як механизми алтернативии (беррасмӣ) ҳалли баҳсҳо равандии медиатсия мебошад.
- Ҳуҷҷати асосии меъёрӣ
- Қонуни ҶР «Дар бораи медиатсия» аз 14 ноябри соли 2025 №256
- Соҳаи татбиқ
- баҳсҳои шаҳрвандӣ, оилавӣ, меҳнатӣ, категорияҳои муайяни парвандаҳои ҷиноятӣ
- Принсипҳо
- ихтиёрӣ будан, баробарҳуқуқии тарафҳо, бетарафии медиатор, махфият
- Хусусиятҳо
- бар асоси шартнома гузаронида мешавад; натиҷа созишномаи медиатсионӣ мебошад, ки барои тарафҳои баҳс ҳатмӣ аст
16.5.Иҷрои қарорҳои судӣ ва арбитражӣ
Иҷрои маҷбурии қарорҳои судӣ ва арбитражӣ аз ҷониби Хадамоти иҷрои судӣ дар назди Прокуратураи генералӣ Ҷумҳурии Қирғизистон амалӣ карда мешавад.
Ҳуҷҷати асосии меъёрӣ Қонуни ҶР «Дар бораи мақоми иҷрои судӣ ва истеҳсоли иҷроия» аз 28 январи соли 2017 №15.
Ҷумҳурии Қирғизистон дар созишномаҳои байналмилалӣ оид ба эътироф ва иҷрои қарорҳои судӣ ва арбитражии хориҷӣ, аз ҷумла Конвенсияи Ню-Йорк соли 1958 ва созишномаҳо дар доираи ИДМ, инчунин созишномаҳои дуҷониба оид ба кӯмаки ҳуқуқии мутақобила бо як қатор давлатҳо иштирок мекунад.
Савол доред?
Саволро ба Агентии Миллии Сармоягузорӣ диҳед — дар масъалаҳои ҳуқуқӣ кӯмак мекунем.
Маводҳо аз ҷониби Агентии Миллии Сармоягузорӣ бо ҳамкории Baker Tilly омода шудаанд, хусусияти иттилоотӣ доранд ва машварати ҳуқуқӣ нестанд. Маълумотҳо то июни 2026 дурустанд. Пеш аз қабули қарорҳо бо НПА-и амалкунанда мувофиқат кунед ва бо Агентии миллии сармоягузорӣ машварат кунед.