Klimat inwestycyjny

2.1.Podstawa prawna

Państwowa polityka inwestycyjna ma na celu stworzenie sprzyjającego klimatu inwestycyjnego, stymulowanie przyciągania inwestycji krajowych i zagranicznych, ustanowienie równych i sprawiedliwych zasad prawnych oraz gwarancji ochrony inwestycji.

Kluczowa ustawa

Ustawa KR „O inwestycjach w Republice Kirgiskiej” z dnia 12 sierpnia 2025 r. nr 198 (dalej – Ustawa o inwestycjach)

Organ upoważniony

Narodowa Agencja Inwestycyjna przy Prezydencie Republiki Kirgiskiej

Razem: $1,31 mld (2025)

Narodowy Komitet Statystyczny KR, Inwestycje w Republice Kirgiskiej, Informacja ekspresowa na dzień 10 czerwca 2026 r.

2.2.Gwarancje inwestycyjne i ochrona

Ustawodawstwo przewiduje system gwarancji prawnych oraz mechanizmów ochrony dla inwestorów zagranicznych. Kluczowe gwarancje i mechanizmy ochrony obejmują w szczególności:

• zapewnienie narodowego traktowania dla inwestorów zagranicznych, co oznacza, że inwestorzy zagraniczni w analogicznych okolicznościach korzystają z nie mniej korzystnego traktowania niż inwestorzy krajowi;
• możliwość rozstrzygania sporów inwestycyjnych w arbitrażu międzynarodowym przy istnieniu umowy arbitrażowej i/lub odpowiedniej umowy międzynarodowej;
• możliwość realizacji dużych projektów inwestycyjnych na podstawie modelu umownego, w tym umów inwestycyjnych ze państwem;
• pierwszeństwo stosowania umów międzynarodowych w przypadku, gdy przewidują one korzystniejsze warunki dla inwestorów (przy poszanowaniu interesów narodowych państwa);
• niedopuszczalność nieuzasadnionej ingerencji w działalność gospodarczą inwestora;
• szerokie podejście do definicji „inwestycji” (kapitał, majątek, własność intelektualna, prawa umowne itd.);
• ochronę przed nielegalną ekspropriacją, w tym obowiązek wypłaty proporcjonalnego i terminowego odszkodowania według wartości rynkowej;
• gwarancje dostępu do informacji, wolności prowadzenia działalności inwestycyjnej zgodnie z prawem;
• swobodę wyboru form i sposobów inwestowania;
• prawo do swobodnego transferu dochodów i kapitału.

2.3.Środki stymulujące

W zależności od wielkości i kierunków inwestycji inwestorowi mogą zostać przyznane następujące środki stymulujące:

• reżim stabilizacji, ulgi podatkowe, celne, ulgi w opłatach niepodatkowych
• przyspieszona amortyzacja środków trwałych
• podłączenie do infrastruktury inżynieryjnej i komunikacji
• udzielenie wizy inwestycyjnej
• opracowanie i przyjęcie specjalnych zasad i wymagań regulacji technicznej w przypadku ich braku
• udzielenie licencji, zezwoleń i innych dokumentów
• udzielenie praw do działek gruntowych, obiektów wodnych.

2.4.Umowy inwestycyjne

Ustawa o inwestycjach przewiduje możliwość realizacji projektów inwestycyjnych na podstawie umów inwestycyjnych, które określają prawa, obowiązki i odpowiedzialność stron oraz warunki realizacji projektu inwestycyjnego.

W Kirgistanie umowa inwestycyjna może zostać zawarta:

• pomiędzy inwestorem a organami państwowymi lub organami samorządu lokalnego;
• pomiędzy inwestorem a Kancelarią Ministrów (w przypadkach przewidzianych prawem).

Wybór strony umowy inwestycyjnej zależy od wielkości inwestycji przewidzianych w projekcie.

Umowy inwestycyjne mogą być zawierane w wyniku otwartego konkursu lub poprzez bezpośrednie negocjacje pomiędzy inwestorem a Kancelarią Ministrów. Bezpośrednie negocjacje z Kancelarią Ministrów stosuje się, jeśli wielkość inwestycji wynosi od 1 mld somów (≈ 11,5 mln USD) oraz pod warunkiem, że inwestor posiada potwierdzone doświadczenie w pomyślnej realizacji projektów w podobnej dziedzinie działalności. Tryb i warunki prowadzenia bezpośrednich negocjacji określa Kancelaria Ministrów.

W przypadku projektów o mniejszej wielkości inwestycji stronami umowy inwestycyjnej mogą być organy państwowe oraz organy samorządu lokalnego. Tak więc organy samorządu lokalnego (z wyjątkiem urzędów miast) mają prawo zawierać umowy inwestycyjne dotyczące projektów o wielkości inwestycji od 1 mln do 50 mln somów, a dwa lub więcej takich organów – w przypadku projektów o wielkości inwestycji od 1 mln do 200 mln somów.

Urzędy miast, z wyjątkiem miast Biszkek i Osz, mogą być stroną umowy w projektach o wartości od 1 mln do 300 mln somów, a przy udziale wraz z nimi innych organów samorządu lokalnego – od 1 mln do 400 mln somów. W przypadku projektów o wielkości inwestycji od 1 mln do 1 mld somów stronami umowy inwestycyjnej mogą być również organy samorządu lokalnego miast Biszkek i Osz oraz odpowiednie ministerstwa i urzędy Republiki Kirgiskiej.

Narodowy Komitet Statystyczny KR, Inwestycje w Republikę Kirgiską, Informacja ekspresowa na dzień 10 czerwca 2026 roku.

2.5.Reżim stabilizacji

Pod warunkiem spełnienia przewidzianych przepisami prawa warunków inwestorzy mogą zawrzeć umowę o stabilizacji na okres do 10 lat, która pozwala stosować najbardziej korzystne warunki realizacji projektu inwestycyjnego w zakresie podatków i opłat pozapodatkowych. W przypadku wprowadzenia zmian w prawie podatkowym lub prawie dotyczącym opłat pozapodatkowych w okresie realizacji projektu inwestycyjnego, inwestor i/lub inwestowane przedsiębiorstwo, które zawarło umowę o stabilizacji, ma prawo nadal stosować wybrane najbardziej korzystne warunki, a także korzystać z bardziej korzystnych warunków, jeśli zostaną wprowadzone po zawarciu umowy.

Główne cechy reżimu stabilizacji:

1. okres stosowania – do 10 lat; 2 3 4 5
2. stosuje się do projektów inwestycyjnych spełniających ustalone kryteria;
3. stosuje się zarówno do inwestora, jak i do przedsiębiorstwa inwestycyjnego;
4. obejmuje podatki (w tym podatek od wartości dodanej (VAT), z wyjątkiem innych podatków pośrednich) oraz opłaty niepodatkowe (z wyjątkiem opłat za usługi świadczone przez organy państwowe);
5. zachowuje się przy zmianie struktury akcjonariuszy lub uczestników inwestora i/lub przedsiębiorstwa inwestycyjnego.

Prawo do korzystania z reżimu stabilizacji przysługuje pod następującymi warunkami:

• realizacja inwestycji w wysokości co najmniej 200 mln somów (≈ 2,3 mln USD) w kapitał inwestowanego przedsiębiorstwa w ciągu 3 lat od daty podpisania umowy o stabilizacji;
• dla projektów w sektorze eksploatacji surowców – realizacja inwestycji w wysokości co najmniej 1 mld somów (≈ 11,5 mln USD) w ciągu 5 lat od daty podpisania umowy o stabilizacji.

2.6.Umowy dwustronne o popieraniu i ochronie inwestycji

Republika Kirgiska zawarła ponad 30 dwustronnych umów o popieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji. 12 Takie umowy zazwyczaj przewidują:

• sprawiedliwy i równy reżim;
• swobodny transfer dochodów i kapitału;
• ochronę przed nielegalną ekspropriacją;
• dostęp do międzynarodowego arbitrażu inwestycyjnego.

2.7.Rozstrzyganie sporów inwestycyjnych

Od 2022 roku Republika Kirgiska jest państwem-stroną Konwencji MCIIS13.

Spory inwestycyjne mogą być rozstrzygane:

• poprzez negocjacje i mediację;
• w sądach Republiki Kirgiskiej;
• w arbitrażu międzynarodowym w przypadku istnienia odpowiedniej pisemnej umowy zawierającej ważną klauzulę arbitrażową lub jeśli dany spór jest przekazywany do arbitrażu zgodnie z międzynarodowymi umowami Republiki Kirgiskiej.

ONZ Handel i Rozwój (UNCTAD), Investment Policy Hub:https://investmentpolicy.unctad.org/international-investment-agreements/countries/113/kyrgyzstan Konwencja o sposobie rozstrzygania sporów inwestycyjnych między państwami a osobami zagranicznymi z dnia 18 marca 1965 r. (Waszyngton).