| ბიზნეს-კომპასი | იურიდიული სახელმძღვანელო ყირგიზეთისთვის 3. ბიზნესის გახსნა ყირგიზეთში 3.1. ორგანიზაციულ-იურიდიული ფორმები ბიზნესის გახსნისა და წარმოებისთვის ყირგიზეთში ყირგიზეთის რესპუბლიკის კანონმდებლობა "პირობებს" მრავალფეროვან არჩევანს ორგანიზაციულ-იურიდიული ფორმების ბიზნესის გახსნისა და წარმოებისთვის. მათ შორის შედიან ფილიალები და წარმომადგენლობები, ასევე შემდეგი სახის კომერციული ორგანიზაციები: სრული პარტნიორობა, კომანდიტური პარტნიორობა, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, დამატებითი პასუხისმგებლობის საზოგადოება, დახურული აქციონერული საზოგადოება, ღია აქციონერული საზოგადოება, კოოპერატივი, სოფლის მეურნეობის ფერმერული მეურნეობა, სახელმწიფო საწარმო, მუნიციპალური საწარმო. თუმცა ყველაზე გავრცელებული და ხშირად გამოყენებადი ფორმები არიან: შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება (შპს), დახურული აქციონერული საზოგადოება (დახ. ა.ს.) და ფილიალი / წარმომადგენლობა. ზოგიერთი საქმიანობისთვის კანონმდებლობით შეიძლება დაწესდეს მოთხოვნები ორგანიზაციის შექმნაზე კონკრეტულ ორგანიზაციულ-იურიდიულ ფორმაში (მაგალითად, ბანკები, როგორც წესი, ყირგიზეთში დაარსებულია აქციონერული საზოგადოებების ფორმით), ასევე მოთხოვნები მინიმალური საწყისი კაპიტალის ზომაზე. 20 | |||
|---|---|---|---|---|
| ბიზნეს-კომპასი | იურიდიული სახელმძღვანელო ყირგიზეთისთვის | |||
| 3. ბიზნესის გახსნა ყირგიზეთში 3.1. ორგანიზაციულ-იურიდიული ფორმები ბიზნესის გახსნისა და წარმოებისთვის ყირგიზეთში ყირგიზეთის რესპუბლიკის კანონმდებლობა "პირობებს" მრავალფეროვან არჩევანს ორგანიზაციულ-იურიდიული ფორმების ბიზნესის გახსნისა და წარმოებისთვის. მათ შორის შედიან ფილიალები და წარმომადგენლობები, ასევე შემდეგი სახის კომერციული ორგანიზაციები: სრული პარტნიორობა, კომანდიტური პარტნიორობა, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, დამატებითი პასუხისმგებლობის საზოგადოება, დახურული აქციონერული საზოგადოება, ღია აქციონერული საზოგადოება, კოოპერატივი, სოფლის მეურნეობის ფერმერული მეურნეობა, სახელმწიფო საწარმო, მუნიციპალური საწარმო. თუმცა ყველაზე გავრცელებული და ხშირად გამოყენებადი ფორმები არიან: შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება (შპს), დახურული აქციონერული საზოგადოება (დახ. ა.ს.) და ფილიალი / წარმომადგენლობა. ზოგიერთი საქმიანობისთვის კანონმდებლობით შეიძლება დაწესდეს მოთხოვნები ორგანიზაციის შექმნაზე კონკრეტულ ორგანიზაციულ-იურიდიულ ფორმაში (მაგალითად, ბანკები, როგორც წესი, ყირგიზეთში დაარსებულია აქციონერული საზოგადოებების ფორმით), ასევე მოთხოვნები მინიმალური საწყისი კაპიტალის ზომაზე. 20 |
| შედარებითი კრიტერიუმი | შპს | დახ. ა.ს. | ფილიალი/წარმომადგენლობა |
|---|---|---|---|
| იურიდიული სტატუსი და სამართლებრივი შესაძლებლობა | ეკონომიკური საზოგადოების ფორმა, რომელიც დაარსებულია ერთმა ან რამდენიმე პირმა, რომლებსაც აქვთ ვალდებულებითი უფლებები აღნიშნული ეკონომიკური საზოგადოების მიმართ, და რომლის საწყისი კაპიტალი დაყოფილია წილებად (შპს-ში) ან აქციებად (დახ. ა.ს.-ში). ფლობს სამოქალაქო უფლებებს და იკისრებს სამოქალაქო ვალდებულებებს, რომლებიც აუცილებელია ნებისმიერი სახის საქმიანობის განხორციელებისთვის, რომელიც არ არის აკრძალული კანონით | იურიდიული პირის გამოყოფილი განყოფილება, რომელიც მდებარეობს მის ადგილმდებარეობის გარეთ და ახორციელებს მის ფუნქციათა სრულ ან ნაწილობრივ შესრულებას/ წარმომადგენლობა და ინტერესების დაცვა | |
| დამფუძნებელი(ები) | არაუმეტეს 30-ის. ზოგადი წესის მიხედვით, დამფუძნებლები შეიძლება იყვნენ ფიზიკური და/ან იურიდიული პირები (მათ შორის უცხოური). ერთდროული დამფუძნებლის მქონე შპს-ის მფლობელობის ჯაჭვის მაქსიმალური სიღრმე არ აღემატება 3 დონეს. შეიძლება ჰქონდეს როგორც ერთდროული მონაწილე სხვა სამეწარმეო საზოგადოება, რომელიც შედგება ერთი პირისგან, იმ პირობით, რომ ასეთი სამეწარმეო საზოგადოებები არ ექვემდებარებიან პირდაპირ ან ირიბ კონტროლს უცხოური იურიდიული პირის მიერ | არაუმეტეს 50-ის. ზოგადი წესის მიხედვით, დამფუძნებლები შეიძლება იყვნენ ფიზიკური და/ან იურიდიული პირები (მათ შორის უცხოური). შეიძლება შეიქმნას ერთი პირის მიერ ან შედგებოდეს ერთი პირისგან, თუ ერთი აქციონერის მიერ შეძენილია ყველა აქცია დახურული ტიპის სააქციო საზოგადოებაში | დამფუძნებელია შექმნილი იურიდიული პირი. ზოგადი წესის მიხედვით, იურიდიული პირების (მათ შორის უცხოური) მიერ თავიანთი ფილიალების/ წარმომადგენლობების შექმნაზე რაიმე აკრძალვა ან შეზღუდვა არ არსებობს |
| დამფუძნებლის(ების) პასუხისმგებლობა | ზოგადი წესის მიხედვით, დამფუძნებლები/ აქციონერები პასუხისმგებლობას იღებენ მხოლოდ წილებში შეტანილი წვლილების/ აქციების ღირებულების ფარგლებში. ერთპიროვნული საზოგადოება ერთობლივად და სუბსიდიურად არის პასუხისმგებელი იმ სამეწარმეო საზოგადოების ვალდებულებებზე, რომელშიც ის არის ერთპიროვნული მონაწილე/ აქციონერი | შექმნილი იურიდიული პირი პასუხისმგებელია ფილიალის/ წარმომადგენლობის საქმიანობაზე (მათ შორის ვალდებულებებზე და დავალიანებებზე) |
| მინიმალური ზღვარი არ არის განსაზღვრული. უნდა იყოს სრულად გადახდილი {min} განმავლობაში | არანაკლებ 100 ათასი სომი. 14 უნდა იყოს სრულად გადახდილი {count} დროს | ||
|---|---|---|---|
| საწესდებო კაპიტალი | შპს-ის სახელმწიფო რეგისტრაციის მომენტიდან პირველი წლის განმავლობაში. არ არის დაშვებული შპს-ის მონაწილისგან საწესდებო კაპიტალში წილის შეტანის ვალდებულებისგან გათავისუფლება, მათ შორის მოთხოვნების ჩარიცხვის გზით შპს-ის მიმართ | დახურული ტიპის სააქციო საზოგადოების შექმნის დროს. არ არის დაშვებული აქციონერისგან აქციების გადახდის ვალდებულებისგან გათავისუფლება, მათ შორის მოთხოვნების ჩარიცხვის გზით დახურული ტიპის სააქციო საზოგადოების მიმართ | არ გამოიყენება |
| მართვის ორგანოები | 1. მონაწილეთა საერთო კრება (ერთპიროვნული მონაწილე)/ აქციონერთა საერთო კრება 2. დირექტორთა საბჭო (არასავალდებულო) 3. აღმასრულებელი ორგანო (კოლეგიალური ან ერთპიროვნული) 4. შიდა აუდიტის სამსახური/ შიდა აუდიტორი (შპს-ისთვის - არასავალდებულო) | 1. შექმნილი იურიდიული პირი (მმართველი კომპეტენტური ორგანო/ უფლებამოსილი თანამდებობის პირი) 2. ფილიალის/ წარმომადგენლობის ხელმძღვანელი | |
| ლაბორატორიის განაწილება | არ არსებობს მოთხოვნები მინიმალურ ან მაქსიმალურ დივიდენდების გადახდაზე | საერთო წესის მიხედვით, შპს-ს უნდა მიმართოს არანაკლებ 25% წმინდა მოგებიდან დივიდენდების გადახდაზე | არ არსებობს მოთხოვნები მინიმალურ ან მაქსიმალურ განაწილებად (გადახდად) წმინდა მოგებაზე |
| საგადასახადო რეჟიმი | ორგანიზაციულ-იურიდიული ფორმის არჩევა, როგორც წესი, არ ახდენს გავლენას საგადასახადო რეჟიმზე | ||
| ზოგადი მახასიათებლები | 1. გათვალისწინებულია მონაწილეების იძულებითი გამორიცხვისა და მოხალისე გამოსვლის შესაძლებლობა შპს-დან 2. შპს-ს საქმიანობის მოქნილი იურიდიული რეგულირება 3. მონაწილეთა რეესტრს აწარმოებს სახელმწიფო რეგისტრაციის ორგანო | 1. შპს-ს საქმიანობა იურიდიულად უფრო რეგულირებულია სხვა ორგანიზაციული ფორმების შედარებით 2. შპს-ს თავად უნდა აწარმოოს აქციონერთა რეესტრი ან დაიქირავოს დამოუკიდებელი რეგისტრატორი 3. შპს-ს აქციონერებს აქვთ პრიორიტეტული უფლება შეიძინონ აქციები, რომლებიც სხვა აქციონერებმა გაყიდეს 4. აქციების 25%-მდე შეიძლება იყოს პრივილეგირებული | 1. ფილიალის/ წარმომადგენლობის ხელმძღვანელი მოქმედებს მანდატის საფუძველზე და მანდატში განსაზღვრული უფლებამოსილების ფარგლებში 2. ფილიალის/ წარმომადგენლობის საქმიანობა კანონმდებლობით მინიმალურად რეგულირდება |
დაახლოებით 1 144 აშშ დოლარი.
3.2. სახელმწიფო პროცედურა
ორგანიზაციების რეგისტრაცია
სახელმწიფო რეგისტრაცია არის განაცხადის საფუძველზე და ამჟამად ხორციელდება „ერთიანი ფანჯრის“ პრინციპით, რაც გულისხმობს ერთდროულ რეგისტრაციას იუსტიციის ორგანოში, საგადასახადო ორგანოში, სტატისტიკის ორგანოში და სოციალური ფონდის მიერ რეგისტრაციის ნომრის, იდენტიფიკაციის ნომრის (ИНН) და ОКПО კოდის მინიჭებით. ზოგიერთ შემთხვევაში რეგისტრაცია ხორციელდება ციფრულ (ელექტრონულ) ფორმატში. რეგისტრაციის სტანდარტული ვადები შეადგენს 3-5 სამუშაო დღეს, ხოლო შესაძლებელია დაჩქარებული რეგისტრაცია დამატებითი საფასურის გადახდის შემთხვევაში. რეგისტრაციისთვის საჭირო დოკუმენტების ჩამონათვალი ჩვეულებრივ მოიცავს დადგენილი ფორმის განაცხადს, დამფუძნებლის(ების) გადაწყვეტილებას ორგანიზაციის შექმნის შესახებ, რომელშიც უნდა აისახოს კანონმდებლობით განსაზღვრული საკითხები და ინფორმაცია, დამფუძნებლის(ების) დოკუმენტ(ები), იურიდიული მისამართის დოკუმენტი, ხელმძღვანელის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი და ზოგიერთ შემთხვევაში სხვა დოკუმენტები. დოკუმენტების დადებითი ექსპერტიზის შემთხვევაში რეგისტრაციის ორგანო გამოსცემს ბრძანებას სახელმწიფო რეგისტრაციის შესახებ და შეაქვს შესაბამისი ინფორმაცია Кыргызской Республики იურიდიული პირების, ფილიალებისა და წარმომადგენლობების ერთიან სახელმწიფო რეესტრში.
3.3. ლიცენზირების და ნებართვების მიღების მოთხოვნები
и получению разрешений
კირგიზეთის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე გარკვეული საქმიანობის განხორციელებისა და/ან ოპერაციების ჩასატარებლად შესაძლოა საჭირო იყოს შესაბამისი ლიცენზიების, ნებართვების ან სხვა ნებართვის ხასიათის დოკუმენტების მიღება (სერტიფიკატები, მოწმობები, დამადასტურებელი დოკუმენტები, დასკვნები, ოქმები, აქტები, ცნობები და ა.შ.). კირგიზეთის რესპუბლიკაში დიდი ხანია მიმდინარეობს მუშაობა და მიიღება ზომები, რომლებიც მიზნად ისახავს ლიცენზირების და ნებართვის პროცედურების გამარტივებასა და ოპტიმიზაციას, მათ შორის ნებართვის დოკუმენტების გონივრულ შემცირებას ინვესტორებისთვის მიმზიდველობის გაზრდისა და ბიზნესის წარმოებისთვის ზედმეტი ბარიერების აღმოსაფხვრელად. ერთ-ერთი ასეთი ბოლო ზომა არის კირგიზეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2026 წლის 16 აპრილის № 144 დადგენილება. ამ დადგენილების შესაბამისად შემოღებულია sogenannte რეგულატორული „გილოტინა“ ნებართვის დოკუმენტების სფეროში, რომელიც ითვალისწინებს ნებართვის დოკუმენტების ამომწურავ ჩამონათვალს, ზოგიერთი მათგანის გაცემის პროცედურების ოპტიმიზაციის ღონისძიებების განხორციელებას და გულისხმობს, რომ კირგიზეთის რესპუბლიკის მოქალაქეებსა და საწარმოთა სუბიექტებს უფლება აქვთ საქმიანობა განახორციელონ ნებართვის დოკუმენტების გარეშე, რომლებიც ადრე საჭირო იყო, მაგრამ არ შედიოდა აღნიშნულ ჩამონათვალში. შედეგად, საჭირო ნებართვის დოკუმენტების საერთო რაოდენობა შემცირდა ორჯერ მეტზე (905-დან 439-მდე).
დამატებით, სახელმწიფო იღებს ზომებს ეკონომიკის გარკვეული პრიორიტეტული მიმართულებების მხარდაჭერისთვის. კერძოდ, კირგიზეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა დადგენილებებს IT სექტორის, სტარტაპების, კრეატიული ინდუსტრიების და განახლებადი ენერგიის წყაროების მხარდაჭერის შესახებ. ასევე მიღებულია კირგიზეთის რესპუბლიკის კანონი „ვენჩურული ფინანსირების შესახებ“, რომელიც მიზნად ისახავს ინოვაციური და პერსპექტიული ბიზნესპროექტების დაფინანსების მექანიზმების განვითარებას.
ნებართვის დოკუმენტების უმეტესობა არ არის გადაცემადი (ანუ არ შეიძლება გაყიდვა ან სხვა პირებზე გადაცემა გამოყენების მიზნით, გარდა რეორგანიზაციის შემთხვევებისა) და გაიცემა განსაზღვრული ვადით, შეუზღუდავად ან ერთჯერადი ოპერაციების შესასრულებლად. ლიცენზიები და ნებართვები შედის კირგიზეთის რესპუბლიკის ერთიან ავტომატიზებულ (ელექტრონულ) ლიცენზიებისა და ნებართვების რეესტრში. თითოეული ლიცენზირებადი სახელმწიფო ორგანო თავის ოფიციალურ ვებგვერდზე აქვეყნებს, მათ შორის, გაცემული ლიცენზიებისა და ნებართვების სიებს, განაცხადის ფორმებს და ლიცენზიის/ნებართვის მისაღებად საჭირო დოკუმენტების ჩამონათვალს, ასევე რეგულირებელ ნორმატიულ სამართლებრივ აქტებს. ლიცენზირების საკითხებს (საერთო პრინციპები, ლიცენზიებისა და ნებართვების სახეები და ტიპები, საქმიანობისა და ოპერაციების ძირითადი ჩამონათვალი, რომლებიც საჭიროებს ლიცენზიის/ნებართვის მიღებას, ლიცენზირების წესები, ლიცენზირების კონტროლი, ლიცენზიებისა და ნებართვების შეწყვეტის საფუძვლები) რეგულირებს კირგიზეთის რესპუბლიკის 2013 წლის 19 ოქტომბრის № 195 კანონი „ლიცენზირების და ნებართვის სისტემის შესახებ“. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი საქმიანობის ლიცენზირების საკითხები (მაგალითად, საბანკო საქმიანობა, მიწისქვეშა რესურსების გამოყენების საქმიანობა, ტელეკომუნიკაციების ოპერატორის საქმიანობა) რეგულირდება ცალკე ან უფრო დეტალურად სხვა სპეციალური კანონებით და ნორმატიული სამართლებრივი აქტებით.
კირგიზეთში შეიძლება აღიარებულ იქნას უცხო ქვეყნების უფლებამოსილი ორგანოების მიერ გაცემული ლიცენზიები: ლიცენზიების ურთიერთაღიარების წესით, შესაბამისი საერთაშორისო შეთანხმებების საფუძველზე ლიცენზიების ავტომატური აღიარების წესით, ასევე ერთმხრივ წესით იმ შემთხვევაში, თუ აღნიშნული ლიცენზიები შედის კირგიზეთის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის მიერ დამტკიცებულ იმ ლიცენზიების ჩამონათვალში, რომლებიც ერთმხრივ წესით აღიარებულია კირგიზეთის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. ამასთან, ერთმხრივ წესით აღიარებული ლიცენზიების ჩამონათვალში შედიან მხოლოდ ის ლიცენზიები, რომლებიც გაცემულია უცხო ქვეყნების ლიცენზირებადი ორგანოების მიერ, რომელთა ლიცენზირების მოთხოვნები იდენტურია ან აღემატება კირგიზეთის რესპუბლიკის კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს.
სოფლის მეურნეობა
ფინანსური სექტორი მშენებლობა
ენერგეტიკა სხვა მრეწველობა
განათლება
მიწისქვეშა რესურსების გამოყენება კავშირი და ტრანსპორტი
მედიცინა და ფარმაცევტიკა
იხილეთ ასევე
გრჩებათ კითხვები?
დასვით კითხვა ეროვნული საინვესტიციო სააგენტოს — დაგეხმარებით იურიდიულ საკითხებში.
მასალები მომზადებულია ეროვნული საინვესტიციო სააგენტოსა და Baker Tilly-ს მიერ, არის ინფორმაციული ხასიათის და არ წარმოადგენს იურიდიულ კონსულტაციას. მონაცემები აქტუალურია 2026 წლის ივნისისთვის. გადაწყვეტილების მიღებამდე შეამოწმეთ მოქმედი ნორმატიული აქტები და კონსულტაცია გაიარეთ НАИ-სთან.