Жалпы маалымат

Кыргыз Республикасы 119 миң чарчы чакырымды ээлөө менен (же 77,540 чарчы миль (дүйнө жүзүндө 85-орун) Борбор Азияда жайгашкан.  Республиканын аймагы батыштан чыгышка карай 900 чакырымга, түндүктөн түштүккө карай 410 чакырымга созулуп жатат.

Кыргыз Республикасы – тоолуу өлкө,  анын аймагынын 94,2 пайызы деңиз деңгээлинен 1000 метр бийиктикте, ал эми 40,8 пайызы- 3000 метр бийиктикте жайгашкан. Деңиз деңгээлинен орточо бийиктик - 2750 м., эң жогорку бийиктик – 7439 м., эң төмөнкү бийиктик – 401 м. 2 Кыргыз Республикасы түндүк жагынан  Казахстан менен түштүк-батыштан Өзбекстан, түштүгүнөн Тажикстан, ал эми чыгыш жана түштүк-чыгышынан Кытай менен чектешкен.

Климаты континенталдуу, абанын температурасы кышында -40°С чейин, жайында  +40°С чейин өзгөрөт. Республиканын аймагында тропикалыктан башка түндүк жарым шар үчүн мүнөздүү келген бардык жаратылыш аймактары бар.  Республика дүйнө жүзүнүн таза суу менен кеңири камсыздалган 20 өлкөсүнүн тизмесине кирет.

Кыргыз Республикасынын административдик-аймактык түзүлүшү –  7 областтан (Чүй, Ысык-Көл, Талас, Нарын, Жалал-Абад, Ош жана Баткен областтары) жана республикалык маанидеги  2 шаардан (Бишкек жана Ош) турган унитардык республика. Республиканын борбору Бишкек шаары болуп саналат.

Калкы

Кыргыз Республикасынын туруктуу калкы 5,309 млн.дон ашуун адамды түзөт. Калкынын жыштыгы — 1 чарчы чакырымга 26 адам туура келет. Кыргыз Республикасында 90го жакын улуттар жашайт. Түпкү жашоочулар – кыргыздар -72 пайыз, өзбектер -15 пайыз, орустар - 9 пайызды түзөт.

Калктын көпчүлүк бөлүгү Казакстан менен чектешкен Чүй өрөөнүнүн тоо этектерине жана Өзбекстан менен чектешкен Фергана өрөөнүндө, Нарын жана Талас өрөөндөрүндө, ошондой эле Ысык-Көл ойдуңунда топтолгон.

Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тили – кыргыз тили түрк тилдерине (тилдердин кыпчак тобу) кирет. СССРдеги 1928-жылга чейинки жана ушул таптагы Кытайдагы жазуусу – араб алфавити. 1928-жылдан 1940-жылдарга чейин латын алфавити колдонулган. Заманбап жазуусу – кириллицанын негизинде түзүлгөн. Салт катары өлкөнүн түндүгүндө, ошондой эле ири шаарларда, биринчи кезекте Бишкек шаарында жашаган Кыргызстандын орус калкы үчүн орус тили эне тил болуп саналат. Салт катары республиканын бардык орус эмес калкы үчүн, биринчи кезекте кыргыздар үчүн пикир алышуунун негизги тили катары кызмат кылат. Заманбап Кыргызстандын аймагына кыргыз жерлери Россия империясынын курамына кирип жана орус тили дээрлик улуттар аралык пикир алышуунун тили болуп калгандан бери кеңири тараган. 1989-жылдан кийин улуттар аралык пикир алышуунун тили статусун сактап калган. Өлкөдө ошондой эле орус тилинде билим берүүнүн вертикалы сакталып турат.